کوردستانی سووریا
-
سێ تەحەدای گەورەی بەردەم کوردانی سووریا
بە وتەی بەڕێوەبەری "ئەنستیتۆی ئاشتیی کوردی"، هاوکات لەگەڵ تێکەڵبوونی پلەبەپلەی باکوور و ڕۆژهەڵاتی سووریا لەناو پێکهاتەی حکوومەتی ڕاگوزەردا، کوردەکان ڕووبەڕووی سێ تەحەدای هاوکات بوونەتەوە کە بریتین لە: سڕینەوەی بەردەوامی زمان و ناسنامەی کوردی، سنووردارکردنی ڕۆڵی ژنان لە پێکهاتەی دەسەڵاتدا و زیادبوونی کۆنترۆڵی دیمەشق بەسەر سەرچاوە ئابوورییەکانی ناوچەکەدا.
-
ئاستەنگەکانی بەردەم کوردانی سووریا بۆ پاراستنی بەڕێوەبەریی خۆسەر
ڕاپۆرتێکی نوێ دەریدەخات کە بەشێک لە کەمینە ئایینییەکانی باکوور و ڕۆژهەڵاتی سووریا نیگەرانن لەوەی کە بەهۆی لەناوچوونی پێکهاتەکانی بەڕێوەبەریی خۆسەرەوە، جارێکی دیکە ڕووبەڕووی نایەکسانی و پەراوێزخستن ببنەوە.
-
پەرلەمانی نوێی سووریا و کەلێنی کۆنی ناوماڵی کورد
لەکاتێکدا دیمەشق باس لە دەستپێکردنی پرۆسەیەکی سیاسیی نوێ دەکات، چۆنیەتیی ئامادەبوونی کورد لە پەرلەمانی تازەدامەزراودا بووەتە بابەتێکی جێی مشتومڕ؛ چونکە هەندێک لە حیزبە کوردییەکان بە دەرفەتێکی دەزانن بۆ کاریگەریی سیاسی و هەندێکی دیکەش بە شانۆگەرییەکی بێ شەرعیەت لەقەڵەمی دەدەن. بایکۆتکردنی هەڵبژاردن لەلایەن پارتی یەکێتیی دیموکراتیک (PYD) و بەشداریکردنی ئەنجومەنی نیشتمانیی کوردی لە سووریا (ENKS)، دابەشبوون و ناکۆکییەکانی زیاتر دەرخست.
-
هەڵبژاردن یان شانۆگەریی سیاسی لە ناوچە کوردنشینەکانی سوورویا؟
مێگان بۆدت، سەرۆکی پەیمانگای ئاشتیی کوردی، هەڵبژاردنەکانی ئەم دواییەی ناوچە کوردییەکانی سووریا وەک کێبڕکێیەکی ئازاد نابینێت، بەڵکوو پێی وایە ڕەنگدانەوەی ڕوانگەی گرووپێکی سنووردار لە نوخبەکانی نزیک لە حکوومەتە و بەمەش شەرعیەتی پرۆسە سیاسییەکە دەخاتە ژێر پرسیارەوە. لە بەرامبەردا، سێس فرانتسمەن، شارەزای کاروباری ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، وێڕای هاوڕابوونی لەسەر سنوورداربوونی پرۆسەی هەڵبژاردنەکە، هەڕەشە ئەمنییەکان و گوشارەکانی تورکیا وەک هۆکارێکی سەرەکیی شێوەگرتنی دۆخی ئێستا پێناسە دەکات.
-
شرۆڤەیێک بۆ ئەنجامی هەڵبژاردنی پەرلەمانی لە ناوچە کوردنشینەکانی سووریا
ئەنجامەکانی هەڵبژاردنی پەرلەمانیی سووریا لە پارێزگای حەسەکە و دەڤەری کۆبانی نیشانی دەدەن کە بەربژێرە عەرەبەکان %٦٠ی کورسییەکانی حەسەکەیان بەدەست هێناوە. ئەم پێشهاتە کە لە دوای بایکۆتکردنی هەڵبژاردنەکە لەلایەن پارتی یەکێتیی دیموکرات (PYD) و هاوپەیمانەکانییەوە هاتە ئاراوە، هاوسەنگیی سیاسی و نەتەوەیی لە ناوچە کوردنشینەکانی سووریادا زیاتر لە جاران دەرخست و جارێکی دیکە پرسی قورساییی دیمۆگرافی و پێگەی سیاسیی کوردی لە پێکهاتەی داهاتووی سووریادا گەڕاندەوە ناوەندی سەرنجەکان.
-
ئەنجامی هەڵبژاردنی پەرلەمانی سووریا لە ناوچە کوردنشینەکان ڕاگەیەندرا؛
٨ کورسی بۆ ئەنەکەسە و سەربەخۆکان؛ پەیەدە هەڵبژاردنی بایکۆت کرد
پرۆسەی هەڵبژاردنی ئەنجومەنی گەلی سووریا لە پارێزگای حەسەکە و شاری کۆبانێ بەڕێوەچوو. دوای ڕاگرتنی دەنگدان لە تەواوی ناوچەکان (لە دێرکەوە تاوەکو عەفرین)، ١٤ کاندید سەرکەوتن، کە پێکهاتوون لە ٨ پەرلەمانتاری کورد و ٦ پەرلەمانتاری عەرەب. ئەمەش لە کۆی ٢١٠ کورسیی پەرلەمان کە ٧٠ کورسییان بە بڕیاری سەرۆکایەتی کۆمار (شەرع) دیاری دەکرێن. ئەم پرۆسەیە لە کاتێکدا بوو کە پارتی یەکێتیی دیموکرات (پەیەدە) بایکۆتی هەڵبژاردنەکەی کردبوو.
-
نزیکەی ٢٠ هەزار مامۆستای ناوچە کوردنشینەکان تێکەڵ بە سیستمی پەروەردەی سووریا ئەکرێن
بەپێی ڕێککەوتنەکانی نێوان دیمەشق و بەڕێوبەرایەتیی خۆسەری باکوور و ڕۆژهەڵاتی سووریا، نزیکەی ١٩ هەزار و ٤٠٠ مامۆستا کە لە ناوچە کوردییەکانی باکووری ڕۆژهەڵاتی سووریا سەرقاڵی کارن، وەک فەرمانبەری فەرمی دەچنە ناو سیستمی پەروەردەی حکوومەتی سووریاوە.
-
PYD بەشداری لە هەڵبژاردنی پەرلەمانی سووریادا ناکات
«پەروین یووسف» هاوسەرۆکی پارتی یەکێتیی دیموکراتیک (PYD) بە شێوەیەکی فەرمی ڕایگەیاند کە پارتەکەیان لە هەڵبژاردنەکانی پەرلەمانی سووریادا بەشداری ناکات.
-
سێبەری تۆڵە و توندوتیژیی بەسەر ئۆپەراسیۆنی کانونی دووەمی ۲۰۲۶ی دیمەشق، دژ بە کوردەکان
ناوەندی زانیاریی ڕۆژاڤا دەڵێت بەشێکی بەرچاوی توندوتیژییە تۆمارکراوەکان لە هێرشی کانونی دووەمی ۲۰۲۶ دژ بە ناوچە کوردنشینەکانی باکووری سووریا، پاڵنەری نەتەوەیی و ڕەگەزییان هەبووە و ژنان و منداڵانیش لەنێو قوربانییەکاندا هەن.
-
ئاستەنگەکانی پاراستن و گەشەپێدانی زمانی کوردی لە سووریا
سەرەڕای گەشەسەندنی خوێندن و بەرهەمە کولتوورییەکان بە زمانی کوردی لە ساڵانی ڕابردوودا، شارەزایان دەڵێن نەبوونی دامەزراوەی پسپۆڕ، جیاوازی لە شێوازەکانی نووسین و لاوازیی ژێرخانی پەروەردەیی، هێشتا ڕێگرە سەرەکییەکانی بەردەم گەشەی زانستیی زمانی کوردین لە سووریا.
-
جەنگی مانەوە؛ کوردانی سووریا چۆن زمان و کولتووری خۆیان لە سڕینەوە پاراست؟
بەپێی ڕاپۆرتی پەیمانگای لێکۆڵینەوەی کوردی لە ئەمریکا، کوردانی سووریا لە ماوەی چەندین دەیەی ڕابردوودا، سەرەڕای پەیڕەوکردنی سیاسەتی بەعەرەبکردن (تەعریب)، قەدەغەکردنی زمانی کوردی و سەرکوتی کولتووری، توانیویانە لە ڕێگەی خوێندن، ڕۆژنامەگەری و چالاکیی مەدەنییەوە ناسنامەی خۆیان بپارێزن و زیندووی بکەنەوە.
-
ناڕەزایەتی توندی دە حزبی کوردی لە سووریا:
دیاری کردنی تەنها ٤ کورسی بۆ کورد لە کۆی ۲۱۰ کورسی، ڕەگەزپەرستانەیە
لە هەڵوێستێکی توند و هاوبەشدا، دە پارتی سیاسی لە کوردستانی سووریا ڕاگەیەندراوێکی ناڕەزایەتییان بڵاوکردەوە و تێیدا دیاریکردنی تەنها چوار کورسی بۆ نوێنەرانی کورد لە کۆی ٢١٠ کورسی بە "پیلانێکی ڕەگەزپەرستانە" وەسف دەکەن.
-
بۆچی بێهیوایی کورد قورسترە لە توڕەییەکەی ترەمپ؟
هاوپەیمانیی کاتی و برینی هەمیشەیی
لەکاتێکدا دۆناڵد ترەمپ جارێکی دیکە ڕەخنەی لە کورد گرتووە، شیکارییەکی نوێ جەخت لەوە دەکاتەوە کە کێشەی سەرەکی، ناڕەزایەتییەکانی ترەمپ نییە، بەڵکوو کەڵەکەبوونی مێژوویی بێمتمانەیی کوردە بەرامبەر بە واشنتۆن؛ بێمتمانەییەک کە لە دوای ڕووداوەکانی کەرکووک و کوردستانی سووریا قووڵتر بووەتەوە.
-
شێخ مورشید خەزنەوی دەستگیرکرا و دوای ماوەیەکی کەم ئازاد کرا
دوای بڵاوبوونەوەی هەواڵی دەستبەسەرکردنی لەلایەن هێزە ئەمنییەکانی وڵاتی ئۆردنەوە، کەمێک پێش ئێستا ئازاد کراوە.
-
لێکدابڕانی جوگرافیایی خاڵی لاوازی کوردانی سووریا
هاوسنوور نەبوونی عەفرین، کۆبانێ و حەسەکە هەر چەشنە هەوڵێک بۆ دروست کردنی کیانێکی یەکپارچەی کوردی لە سووریا تووشی شکست دەکات.
-
شرۆڤەکارێکی پرسی کورد:
کوردانی سووریا هەموو شتێکیان لەدەست نەداوە
د. ئەلیزا مارکووس باوەڕی وایە هەرئەوەی کوردەکان ئێستا وەک بەشێک لە پێکهاتەی سیاسیی سووریا ناسراون و داواکارییەکانیان لە ئاستی نیشتمانی دەخرێتەڕوو، گۆڕانکارییەکی گرنگە.
-
پڕۆسەی تێکەڵبوونی دامەزراوە کوردییەکان لەناو حکوومەتی سووریادا ڕاگیراوە
پڕۆسەی تێکەڵبوونی هێزەکانی سووریای دیموکرات لەگەڵ دەوڵەتی سووریا، لە دوای ڕاوەستانی ئاڵوگۆڕی زیندانیان و زیادبوونی دەستگیرکردنی لایەنی بەرامبەر، ڕووبەڕووی ئاستەنگێکی جدی بووەتەوە و مەلەفی زیندانیان بووەتە گرنگترین کۆسپ لەبەردەم جێبەجێکردنی ڕێککەوتنی نێوان هەردوولا.
-
مەزڵووم عەبدی: ئەولەویەتی ئێمە یەکدەنگیی کوردە لە کوردستانی سووریا
بەرپرسی نووسینگەی پەیوەندییەکانی مەسەدە دەڵێت مەزڵووم عەبدی لە وەڵامی پێشنیاری شەرعدا بۆ هاوکاری لەگەڵ دیمەشق ڕایگەیاندووە: ئەولەویەتی ئێمە لە ئێستادا یەکدەنگی و یەکگرتوویی و ڕێکخستنی ناو ماڵی کوردە.
-
وتەبێژی سەرۆکایەتی کۆماری سووریا:
کورد لە دەسەڵاتی نوێی سووریا بەشدار دەبێت و کۆتایی بە بەڕێوەبەرایەتی خۆسەر دەدرێت
ئەحمەد هەلالی، وتەبێژی سەرۆکایەتی کۆماری سووریا وێڕای جەخت کردنەوە لە جێگیر بوونی مافی کورد لەوان زمان و بەشداری لە حکوومەت ڕاشیگەیاند بەڕێوەبەرایەتی خۆسەر نامێنێت و سووریا دەبێتە وڵاتێکی یەکپارچە.
-
ساڵح موسلیم، هاوسەرۆکی پێشووی PYD کۆچی دوایی کرد
ساڵح موسلیم هاوسەرۆکی پێشووی پەیەدە لە تەمەنی ۷۵ ساڵیدا لە نەخۆشخانەیەکی هەولێر کۆچی دوایی کرد.
-
بەرپرسانی باڵای ئەمریکی:
ئیدارەی ترەمپ بڕیاری داوە بە کشانەوەی تەواوەتی هێزەکانی لە سووریا
بەرپرسانی باڵای ئەمریکا ئاشکرای دەکەن ئیدارەی دۆناڵد ترەمپ بڕیاری داوە بە کشانەوەی تەواوەتی هێزەکانی لە سووریا، کە ژمارەیان نزیکەی هەزار سەربازە.
-
پەرلەمانی یەكێتی ئەورووپا:
ئەو پێشێلکارییانەی بەرامبەر بە کورد كرا تاوانی جەنگ بوو
پەرلەمانی یەکێتیی ئەورووپا دەڵێت پاراستنی مافەكانی كورد و بەشداری سیاسیان مەرجی سەقامگیری سووریايە و جەخت دەکاتەوە ئەو پێشێلکارییانەی کوردی كردووەتە ئامانج ڕەنگە بگاتە ئاستی تاوانی جەنگ.
-
جەمیل بایک:
چارەسەرنەکردنی پرسی کورد توخمی سەرەکیی قەیرانی سیاسییە لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست
هاوسەرۆکی کۆنسەی بەڕێوەبەریی KCK ڕایگەیاند: هێرشەکانی سەر ڕۆژاڤا و باکوور و ڕۆژهەڵاتی سووریا تەنها هێرشی سەربازیی نین، بەڵکوو بەشێکە لە مەیلێکی فرەلایەن کە "ئامانج لێی تەسفیەکردنی کۆمەڵگەی دیموکراتیک و ئیرادەی کوردە".
-
پەیامی نێچیرڤان بارزانی لهبارەی ڕێككهوتنی حكوومهتی سووریا و ههسهده
سەرۆکی هەرێمی کوردستان پێشوازی له ڕێككهوتنی حكوومهتی سووریا و (ههسهده) دهكات و دەڵێت: "ئەم رێککەوتنە هەنگاوێکی گرنگ و دروستە بە ئاراستەی چارەسەری ئاشتییانە و کۆتاییهێنان بە ئاڵۆزییەکان".
-
یاسای ڕزگارکردنی کورد پێشکەشی کۆنگرێسی ئەمریکا کرا
یاسای ڕزگار کردنی کورد لە لەیەن سناتۆر لیندسی گراهام و سیناتۆر بلومێنتال-ەوە پێشکەشی کۆنگرێسی ئەمریکا کرا کە پشتیوانییەکی بەهێزی هەردوو حزبی دیموکرات و کۆماریخوازی هەیە بۆ بیرۆكەی پاراستنی کورد لە سووریا و دەرەوە.
-
هۆشداریی سیناتۆرێکی ئەمریکی لەبارەی ژینۆسایدی کورد لە سووریا
سیناتۆر لیندسی گراهام، لەبارەی قەڵاچۆ کردنی کوردەکانی سووریا لەلایەن حکوومەتەکەی شەرعوە هۆشداری دەدات و داوا لە ترەمپ دەکات دەستبەرداری کوردکان نەبێت.
-
ههسهده له ساڵیادی ئازادکردنی کۆبانێ ڕاگهیهندراوێکی بڵاوکردهوه
فەرماندەیی گشتیی هێزەکانی سووریای دیموکرات له ساڵیادی ئازادکردنی کۆبانێ ڕایگهیاند پاراستنی دەستکەوتەکانی سەرکەوتن بەسەر داعش هەڵبژاردنێکی سیاسی نییە، بەڵکوو بەرپرسیارێتییەکی هاوبەشی ئەخلاقی و یاساییە".
-
مایک پۆمپیۆ:
پشتکردنی ئەمریکا لە هاوپەیمانە کوردەکانی کارەساتێکی ئەخلاقییە
وەزیری پێشووی دەرەوەی ئەمریکا ڕایگەیاند: کۆدەنگییەکی بەهێز هەیە لەسەر ئەوەی دەبێت ئەو کوردانە بپارێزین کە پشتیوانمان بوون لە لەناوبردنی داعش.
-
لە پەیوەندیی تەلەفۆنیی نێوان ئەحمەد شەرع و براد کۆپەر؛
هاوکاریی سەربازیی نێوان کوردەکانی سووریا و ئەمریکا کۆتایی هات
فهرماندهیی ناوهندیی ئهمریکا بڵاویکردهوه، ئهدمیراڵ براد کوپهر پهیوهندییهکی تهلهفۆنی لهگهڵ ئهحمهد شهرع سهرۆکی سووریا بۆ قۆناغی راگوزهر ئهنجامدا و لهو پهیوهندیهدا باسیان له پێشهاته ئهمنییهکانی سووریا و پرسی دهستگیرکراوهکانی داعش کردووه.
-
بەرهەم ساڵح:
لە هەوڵداین بۆ ڕێگریکردن لە هەڵگیرسانی شەڕ لە سووریا
کۆمسیاری باڵای نەتەوەیەکگرتووەکان بۆ کاروباری پەنابەران، لە بارەی دۆخی ئێستای سووریا لە لێدوانێکی میدیایدا باس لەوە دەکات کە لە هەوڵی جدیدان بۆ هێورکردنەکەوەی دۆخەکە.