kurdpress

چیرۆکی گەڕانەوەی ژنێکی کورد بۆ زێدی خۆی لە پێگەی وەزیری بەرگریی وڵاتێکی ئەورووپاییدا

دیلان یەشیلگۆز کە لە منداڵیدا لەگەڵ خێزانەکەی لە تورکیاوە وەک پەنابەر چوونە هۆڵەندا، وەک وەزیری بەرگریی یەکێک لە ئەندامانی ناتۆ گەڕایەوە بۆ ئەنقەرە و لەگەڵ باڵاترین بەرپرسی سەربازیی تورکیا کۆ بووەوە.

دوو جەمسەریی هێز لە هەرێمی کوردستان؛ بەرژەوەندییەکی هاوبەش بۆ واشنتۆن، ئەنقەرە و بەغدا

پشکنین و شیکارییەکانی ماڵپەڕی "نەشناڵ کۆنتێکست" ئاماژە بەوە دەکەن کە بە پێچەوانەی بۆچوونە باوەکانەوە، ئەمریکا، تورکیا و تەنانەت بەغداش، لە بەردەوامیی بوونی دوو چەقی دەسەڵات لە هەرێمی کوردستان ناڕازی نین. لە ڕوانگەی ئەم لایەنە کاریگەرانەوە، ململانێی نێوان پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان ڕێگرە لەوەی هیچ کامیان ببێتە تاکە بڕیاردەر و یاریزانی سەرەکی لە دۆسیەکانی وەک: پەیوەندی لەگەڵ تورکیا، ڕێڕەوە بازرگانییەکان، پرسه ئەمنییەکان و کەرتی وزەدا؛ ئەم هاوسەنگییەش وای کردووە کە هێزی گفتوگۆ و مانۆڕی هێزە دەرەکییەکان پارێزراو بێت.

پێکهاتەی نوێی پەرلەمانی سووریا؛ پشکی کەمی کورد و پەراوێزخستنی تەواوەتیی هەسەدە

لە کاتێکدا حکوومەتی سووریا باس لە زیادبوونی هەمەجۆریی نەتەوەیی و ئاینی لە پەرلەماندا دەکات، نەبوونی هیچ کەسایەتییەکی سەر بە هێزەکانی سووریای دیموکرات (هەسەدە) ئەوە نیشان دەدات کە بەڕێوبەرایەتیی خۆسەری کوردان هێشتا هیچ پشکێکی لە پێکهاتەی سیاسیی نوێی دیمەشقدا نییە.

نەشناڵ ئینترێست: ئەحمەد ئەلشەرع پێویستی بە هێزە کوردییەکانە

گۆڤاری "نەشناڵ ئینترێست" هۆشداری دەدات کە وەلانانی هێزە کوردییەکان، سووریا جارێکی دیکە دەکاتەوە بە حەشارگەی داعش. ئەم گۆڤارە ئەمریکییە جەخت دەکاتەوە کە تێکەڵکردنی هێزەکانی سووریای دیموکرات (هەسەدە)، مەرجی پێشوەختەیە بۆ جێگیرکردنی دەسەڵاتی ئەحمەد ئەلشەرع و ئەو بە بێ هێزە کوردییەکان ناتوانێت کۆنترۆڵی داعش و دزەکردنی گرووپەکانی تر لە سووریادا بکات.

گەشەی کێڵگە گازییەکانی هەرێمی کوردستان و دەرهاویشتە جیۆپۆلیتیکییەکانی

تەواوکردنی ژێرخانە نوێیەکانی گاز لە هەرێمی کوردستان، تەنیا دەستکەوتێکی ئابووری نییە؛ بەڵکوو ئەم پڕۆژانە دەتوانن پێگەی هەولێر لە هاوکێشەکانی وزەی عێراقدا بەهێز بکەن، ڕۆڵی هەرێم لە دابینکردنی کارەبای وڵاتدا زیاد بکەن و وەرزێکی نوێ لە ڕکابەرییە جیۆپۆلیتیکییەکان لە دەوروبەری بازاڕی وزەی عێراقدا تۆمار بکەن.

کورد هەنگاوی بۆ ئاشتی هەڵگرتووە و چاوڕێی وەڵامی ئەردۆغانە

سەرکردە و شرۆڤەکارانی کورد دەڵێن ئێستا کە په‌که‌که‌ چەکی داناوە، نۆرەی حکوومەتی تورکیایە تا بە چاکسازیی سیاسی و یاسایی، متمانە لەدەستچووەکە سەرلەنوێ بونیاد بنێتەوە.

کۆنفرانسی نێودەوڵەتیی خوێندنەوە کوردییەکان لە لەندەن؛

نەخشەی گشتگیری توێژینەوە نوێیەکان لەربارەی کورد

زیاتر لە ۸۰ توێژەر لە زانکۆکانی ئەورووپا، ئەمریکا و ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە لەندەن کۆ بوونەوە بۆ خستنەڕووی نوێترین دۆزینەوەکانیان دەربارەی سیاسەت، کولتوور، ئەدەبیات، زمان، کۆچبەری، ژنان، ژینگە و تیۆرییە نوێیەکانی خوێندنەوە کوردییەکان. پێداچوونەوەی وتارەکانی چوارەمین کۆنفرانسی نێودەوڵەتیی خوێندنەوە کوردییەکان نیشانی دەدات کە توێژینەوە ئەکادیمییەکان دەربارەی کورد تەنیا لە ڕوانگە سیاسی و ئەمنییەکانەوە لە تێپەڕبووندان و بە سەرنجخستنە سەر کولتوور، ناسنامە، زمان، ژنان، ژینگە و دادپەروەری، پارادایمێکی نوێیان لەم بوارەدا خوڵقاندووە.

ترەمپ، کورد و بەڵێنە یەک لەدوای یەکە بێ ئاکامەکانی ئەمریکا

لێدوانە نوێیەکانی دۆناڵد ترەمپ دژی کورد تەنیا جەنجاڵییەکی سیاسی نییە؛ بەڵکو چەندین دەیەی بەڵێنە بەدینەهاتووەکانی ئەمریکایە بە گەلێک بەبیر دێنێتەوە کە چەندین جار لە هاوکێشە ناوچەیییەکاندا کراونەتە هاوپەیمانێکی کاتی.

خوێندنەوەیەک بۆ ٣٥ ساڵ ئەزموونی حوکمڕانیی کورد لە عێراق

زانکۆی لەندەن بۆ ئابووری بڵاوی دەکاتەوە دەستکەوتی سەرەکیی ٣٥ ساڵ حوکمرانیی کورد لە عێراق، بەدەستهێنانی ئۆتۆنۆمی نەبووە، بەڵکوو کۆنترۆڵکردنی ناکۆکییە ناوخۆییەکان بووە؛ دەستکەوتێک کە ئێستا بەهۆی بەردەوامیی ململانێ سیاسییەکان و لاوازبوونی دامەزراوەکانەوە، کەوتووەتە ژێر هەڕەشەیەکی ڕژدەوە.

سێ تەحەدای گەورەی بەردەم کوردانی سووریا

بە وتەی بەڕێوەبەری "ئەنستیتۆی ئاشتیی کوردی"، هاوکات لەگەڵ تێکەڵبوونی پلەبەپلەی باکوور و ڕۆژهەڵاتی سووریا لەناو پێکهاتەی حکوومەتی ڕاگوزەردا، کوردەکان ڕووبەڕووی سێ تەحەدای هاوکات بوونەتەوە کە بریتین لە: سڕینەوەی بەردەوامی زمان و ناسنامەی کوردی، سنووردارکردنی ڕۆڵی ژنان لە پێکهاتەی دەسەڵاتدا و زیادبوونی کۆنترۆڵی دیمەشق بەسەر سەرچاوە ئابوورییەکانی ناوچەکەدا.

ئاستەنگەکانی بەردەم کوردانی سووریا بۆ پاراستنی بەڕێوەبەریی خۆسەر

ڕاپۆرتێکی نوێ دەریدەخات کە بەشێک لە کەمینە ئایینییەکانی باکوور و ڕۆژهەڵاتی سووریا نیگەرانن لەوەی کە بەهۆی لەناوچوونی پێکهاتەکانی بەڕێوەبەریی خۆسەرەوە، جارێکی دیکە ڕووبەڕووی نایەکسانی و پەراوێزخستن ببنەوە.

هەوڵی درەنگوەختی هەولێر بۆ بەهێزکردنی نفووز لە بەغدا

کۆبوونەوە چڕوپڕەکانی مەسروور بارزانی لەگەڵ سەرۆک وەزیران، سەرکردە سیاسییەکان و بەرپرسانی ئەمنیی عێراق لە بەغدا، گومانەکانی سەبارەت بە دەستپێکردنی ڕێبازێکی نوێ لەلایەن پارتی دیموکراتی کوردستانەوە بۆ چارەسەرکردنی ناکۆکییەکان لەگەڵ بەغدا بەهێزتر کردووە.

پەرلەمانی نوێی سووریا و کەلێنی کۆنی ناوماڵی کورد

لەکاتێکدا دیمەشق باس لە دەستپێکردنی پرۆسەیەکی سیاسیی نوێ دەکات، چۆنیەتیی ئامادەبوونی کورد لە پەرلەمانی تازەدامەزراودا بووەتە بابەتێکی جێی مشتومڕ؛ چونکە هەندێک لە حیزبە کوردییەکان بە دەرفەتێکی دەزانن بۆ کاریگەریی سیاسی و هەندێکی دیکەش بە شانۆگەرییەکی بێ شەرعیەت لەقەڵەمی دەدەن. بایکۆتکردنی هەڵبژاردن لەلایەن پارتی یەکێتیی دیموکراتیک (PYD) و بەشداریکردنی ئەنجومەنی نیشتمانیی کوردی لە سووریا (ENKS)، دابەشبوون و ناکۆکییەکانی زیاتر دەرخست.

لێکەوتەکانی ڕێککەوتنی دەسەڵات و ئۆپۆزسیۆن لە هەرێمی کوردستان

ڕێککەوتنی نێوان یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان و جووڵانەوەی نەوەی نوێ تەنیا وەک هاوپەیمانییەکی سیاسیی سادە نابینرێت؛ چوونکە پرسیارگەلێکی جدیی لەسەر داهاتووی ئۆپۆزسیۆن، سەربەخۆیی حزبەکان و هاوسەنگیی هێز لە هەرێمی کوردستاندا هێناوەتە ئاراوە.

نوێنەری پارتی یەکسانی و دیموکراسیی گەلان:

شکستی پڕۆسەی ئاشتی لەگەڵ کورد، هەرەسی سیاسیی ئەردۆغانی بەدواوەیە

چەنگیز چاندار، نوێنەری پارتی یەکسانی و دیموکراسیی گەلان ڕایگەیاند کە پڕۆسەی ئاشتیی ئێستا لە تورکیا گەیشتووەتە قۆناغێک کە گەڕانەوە لێی زۆر دژوار بووە و لە ئەگەری هەرەسهێنانی ئەم پڕۆسەیەدا، ڕەجەب تەیب ئەردۆغانیش ڕووبەڕووی پێگەی سیاسیی خۆی دەبێتەوە.

داهاتووی لێڵی کەرکووک؛ ئایا کورد بۆ جێبەجێکردنی ماددەی ١٤٠ دەبێت «چاوەڕێی موعجیزە» بێت؟

سڕینەوەی ماددەی ١٤٠ لە کارنامەی حکوومەتی نوێی عێراق، جارێکی دیکە داهاتووی کەرکووک و ناوچە جێناکۆکەکانی نێوان بەغدا و هەولێری خستووەتە ناو تەمومژی نادیارییەوە؛ دۆخێک کە بە بڕوای چاودێران، بێ ڕێککەوتنی سیاسی نێوان کورد و حکوومەتی ناوەندی، هیچ چارەسەرێکی بۆ بەدی ناکرێت.

ئاستەنگەکانی پاراستن و گەشەپێدانی زمانی کوردی لە سووریا

سەرەڕای گەشەسەندنی خوێندن و بەرهەمە کولتوورییەکان بە زمانی کوردی لە ساڵانی ڕابردوودا، شارەزایان دەڵێن نەبوونی دامەزراوەی پسپۆڕ، جیاوازی لە شێوازەکانی نووسین و لاوازیی ژێرخانی پەروەردەیی، هێشتا ڕێگرە سەرەکییەکانی بەردەم گەشەی زانستیی زمانی کوردین لە سووریا.

پۆستی سەرۆک وەزیران لە مێژووی عێراقدا

تۆڕی میدیایی درەو لە ڕاپۆرتێکدا دەنووسێت لە عێراقی سەردەمی کۆماریدا، لە دوای ساڵی (۱۹۵۸ تا ساڵی ۲۰۰۳)، پۆستی سەرۆک وەزیران لە پلەبەندیی دەسەڵاتدا لە پێشەنگی یەکەمی بایەخپێداندا نەبوو، دوای ساڵی ۲۰۰۳ سیستەمەکە لە سەرۆکایەتییەوە گۆڕا بۆ پەرلەمانی، جڵەوی دەسەڵات کەوتە دەست حکوومەت لە کەسایەتی سەرۆک وەزیراندا، سەرکردایەتیکردنی سوپا بەو پۆستەوە بەسترایەوە، بووبە گرنگترین پۆست.

جەنگی مانەوە؛ کوردانی سووریا چۆن زمان و کولتووری خۆیان لە سڕینەوە پاراست؟

بەپێی ڕاپۆرتی پەیمانگای لێکۆڵینەوەی کوردی لە ئەمریکا، کوردانی سووریا لە ماوەی چەندین دەیەی ڕابردوودا، سەرەڕای پەیڕەوکردنی سیاسەتی بەعەرەبکردن (تەعریب)، قەدەغەکردنی زمانی کوردی و سەرکوتی کولتووری، توانیویانە لە ڕێگەی خوێندن، ڕۆژنامەگەری و چالاکیی مەدەنییەوە ناسنامەی خۆیان بپارێزن و زیندووی بکەنەوە.

پلاتفۆرمە دیجیتاڵییەکان چۆن یارمەتی مانەوەی زمانی کوردی دەدەن؟

کوردۆلینگۆ؛ پردێکی دیجیتاڵ بۆ پاراستنی زمانی کوردی لە تورکیا

سەکۆیەکی نوێی فێرکاریی زمانی کوردی بە بەکارهێنانی ئامرازە دیجیتاڵییەکان و تەکنەلۆژیای ژیریی دەستکرد، هەوڵ دەدات بەشێک لەو بۆشاییە مێژووییەی فێربوونی کوردی لە تورکیا پڕ بکاتەوە و ئەم زمانە بباتە ناو کایە فراوانەکانی دیجیتاڵ.

نهێنیی تووڕەیی ترەمپ لە کورد؛ لە شکستی پڕۆژەوە تا دۆزینەوە تاوانبار

دووبارەکردنەوەی تۆمەتەکانی دۆناڵد ترامپ دژی کورد سەبارەت بە «دەستبەسەرداگرتنی چەکەکانی ئەمریکا»، ئەو گومانەی بەهێز کردووە کە کۆشکی سپی خەریکی گواستنەوەی باجە سیاسییەکانی شکستی پڕۆژە ئەمنییەکانی ئەم دواییەی خۆیەتی بۆ سەر ئەکتەرە کوردەکان.