بەپێی هەواڵی کوردپرێس، لە ماوەی ساڵی ڕابردوودا، پەیوەندییە گەرم و بێ‌وێنەکەی نێوان «ئەحمەد شەرع» سەرۆکی سووریا و «دۆنالد ترامپ» سەرۆکی ئەمریکا، بووەتە یەکێک لە گرنگترین گۆڕانکارییە دیپلۆماسییەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست؛ پەیوەندییەک کە بووەتە هۆی کەمکردنەوەی بەشێک لە سزاکان، دەستپێکردنی هاوئاهەنگییە ئەمنییەکان و کردنەوەی کەناڵە سیاسییەکان لەنێوان دیمەشق و واشنگتن.
بەڵام بە باوەڕی چاودێران، بەردەوامبوونی ئەم ڕەوتە بەبێ دروستکردنی پەیوەندیی دامەزراوەیی و جێگیر لەنێوان هەردوو وڵات مەحاڵە و لەگەڵ کۆتایی هاتنی دەورەی سەرۆکایەتیی ترامپ لە ساڵی ٢٠٢٨دا، ئەم دەستکەوتانە دەتوانن بە خێرایی لەناو بچن.
لە ڕاپۆرتێکدا کە «حائد حائد» بۆ گۆڤاری ئینگلیزی‌زمانی «المجلە» نووسیویەتی، جەخت لەسەر ئەوە کراوەتەوە کە پەیوەندییەکانی ئێستای سووریا و ئەمریکا زۆر زیاتر لە پێویست پشت بە پەیوەندیی کەسیی نێوان ترامپ و شەرع دەبەستن و هێشتا نەگەیشتوونەتە ئاستێک کە بتوانن خۆیان لە بەرامبەر گۆڕانی دەسەڵات و پێشهاتە سیاسییەکانی داهاتوو بپارێزن.
نووسەر بە ئاماژەدان بە فەزای ناکڕێکارانە و کەسیی زاڵ بەسەر پەیوەندییەکانی هەردوو ڕێبەر، دەنووسێت: «هەندێک دیدار تەنها بیرەوەری بەجێدێڵن؛ بەڵام دیداری ئێمە وادیارە بۆنی خۆی بەجێهێشتووە.» ئەم ڕستەیە ئەوەیە کە ئەحمەد شەرع دوای وەرگرتنی شیشەیەکی نوێی بۆن لەلایەن ترامپەوە وتبووی؛ هەنگاوێکی هێمایی کە بەگوتەی نووسەر بووەتە هێمای «دیپلۆماسیی کەسی» لەنێوان هەردوو لا.
ڕاپۆرتەکە دەڵێت هەر ئەم «دیپلۆماسیی کەسی»یە بووە هۆی شکاندنی ساردیی پەیوەندییەک کە ساڵانێک لە ژێر سایەی بێ‌متمانەیی، سزا و پچڕانی پەیوەندیی فەرمی دابوو. بەڵام پشتبەستنێکی زۆر بە پەیوەندیی تاکەکەسی، شلۆقییەکی گەورەی دروستکردووە؛ چونکە گفتوگۆ دیپلۆماسییەکان، هاوکارییە ئەمنییەکان و دانوستاندنە ئابوورییەکان هێشتا سنووردارن و پشت بە ژمارەیەکی کەم لە تاکەکان دەبەستن.
بەپێی ئەم ڕاپۆرتە، دەوڵەتی ترامپ وەک زۆربەی پەڕاوەکانی سیاسەتی دەرەوەی خۆی، لە بابەتی سووریاشدا لەبری پشتبەستن بە میکانیزمە فەرمییەکان، زیاتر پشت بە دەوروبەری نزیک و متمانەپێکراوی سەرۆک کۆمار بەستووە. لە پەڕاوی سووریاشدا، «تۆم باراک» نێردراوی تایبەتیی ئەمریکا، ڕۆڵێکی سەرەکی لە پێشبردنی پەیوەندییەکان لەنێوان هەردوو وڵات هەبووە.
لە بەرامبەردا، پێکهاتەی بەڕێوەبردنی ناوەندی لە دیمەشق وایکردووە زۆربەی بەرپرسان و دامەزراوە سوورییەکان دەسەڵات و سەربەخۆییی پێویستیان نەبێت بۆ دروستکردنی هاوکارییەکی جێگیر لەگەڵ لایەنی ئەمریکی. بۆیە، بەشی زۆری پەیوەندییە ئێستاکان لەلایەن ژمارەیەکی سنووردار لە تاکەکانەوە بەڕێوەدەبرێت؛ دۆخێک کە هەم ڕەوتی پێشکەوتن هێواش دەکات و هەم پەیوەندییەکە زیاتر لە مەترسی دەخات.
ڕاپۆرتی «المجلە» زیاد دەکات کە هەرچەندە دیمەشق بە بەشداری لە هاوپەیمانیی نێودەوڵەتی دژ بە داعش، زەمینەیەکی بۆ هاوئاهەنگیی ئەمنی لەگەڵ واشنگتن دروستکردووە، بەڵام ئەم هاوکارییانە هێشتا سنووردارن. بەشداریی سووریا لە ئێستادا زۆربەی جار تەنها لە چوارچێوەی هاوئاهەنگیی هەندێک ئۆپەراسیۆنی دیاریکراودا کورت دەبێتەوە و هاوکاریی دامەزراوەیی لە بوارەکانی بەرگری و هەواڵگریدا هێشتا پێکنەهاتووە.
لە بوارە ئابووری و دارایییەکانیشدا، هەرچەندە گفتوگۆ لەسەر چاکسازییە دارایی و دراوییەکان کراوە، بەڵام پێشکەوتنی کردەیی هێواش بووە. نووسەر بەشێک لەم کێشەیە دەگەڕێنێتەوە بۆ پێکهاتەی کۆن و لەکارکەوتووی ئابووریی سووریا، یاسا کۆنەکان، نەبوونی دامەزراوەیەکی چالاکی یاسادانان و میراتی ساڵانێک سزا و نەبوونی ڕوونیی دارایی.
ڕاپۆرتەکە هەروەها ئاماژە بە ناکۆکییە ناوخۆییەکانی ناو حکومەتی سووریا دەکات لەسەر خێرایی و مەودای چاکسازییە ئابوورییەکان، ڕوونی و شێوازی حوکمڕانی؛ و دەڵێت هەر ئەم ناکۆکییانەش بوونەتە هۆی هێواشبوونی هاوکاریی دامەزراوەیی لەگەڵ ئەمریکا.
لە بەشێکی تری ئەم ڕاپۆرتەدا، ئاماژە بە دیاریکردنی «محمد قناطری» وەک کارداری سووریا لە واشنگتن کراوە؛ دیاریکردنێک کە بەگوتەی نووسەر، بەهۆی نەبوونی ئەزموونی دیپلۆماسی و ناسینی سنوورداری ئەو بە پێکهاتەی سیاسیی ئەمریکا، زیاتر لەسەر بنەمای دڵسۆزیی سیاسی هەڵسەنگێنراوە تا شارەزاییی پیشەیی.
بە باوەڕی نووسەر، ئەم هەڵبژاردنە نەک تەنها یارمەتیی بەهێزکردنی پەیوەندیی دامەزراوەیی نەداوە، بەڵکو لاوازیی کەناڵە فەرمییەکانی نێوان هەردوو وڵاتیش ئاشکراتر کردووە.
نووسەر ئاگاداری دەدات کە گەورەترین مەترسیی بەردەم پەیوەندییەکانی دیمەشق و واشنگتن، نە کەمیی دەستکەوتەکانی دیپلۆماسیی کەسی، بەڵکو نەتوانینی ئەم پەیوەندییانەیە بۆ مانەوە دوای دەرچوونی کاراکتەرە ئێستاکان لە دەسەڵات.
بەپێی نووسینەکە، ئەگەر لە هەڵبژاردنەکانی داهاتووی ئەمریکادا دەوڵەتێکی دیموکرات دەسەڵات بگرێتەدەست، زۆر ئەگەری ئەوە هەیە ڕێبازێکی جیاواز بەرامبەر سووریا بگرێتەبەر.
ڕاپۆرتەکە پێشبینی دەکات کە دەوڵەتێکی دیموکرات لەبری سەرنجدان بە جێگیری، بەرەنگاربوونەوەی تیرۆریزم و هاوتەریبیی هەرێمی — کە بوونەتە ئەولەویەتیی دەوڵەتی ترامپ — بابەتگەلێک وەک دیموکراسی، بەشداریی سیاسی و مافی مرۆڤ بخاتە ناوەندیی سیاسەتی خۆی؛ بابەتانێک کە تا ئێستا شوێنێکی گرنگیان لە ئەجێندای ناوخۆیی ئەحمەد شەرع نەبووە و دەتوانن ببنە سەرچاوەی ئاڵۆزی لەنێوان هەردوو لا.
لە هەمان کاتدا، نووسەر جەخت لەوە دەکاتەوە کە تەنانەت هاتنەسەرکاریی دەوڵەتێکی تری کۆماریش بە مانای دڵنیابوون نییە بۆ بەردەوامبوونی ڕەوتی ئێستا؛ چونکە ڕەنگە سەرۆک کۆماری داهاتووی ئەمریکا حەز یان وەبەرهێنانی سیاسیی ترامپ لە پەڕاوی سووریا نەبێت.
بە باوەڕی نووسەر، دیمەشق کاتی زۆری بۆ گۆڕینی «نیازی باشی سیاسی» بۆ پەیوەندیی دامەزراوەیی و جێگیر نییە. ئەو جەخت لەسەر ئەوە دەکاتەوە کە سووریا دەبێت هەرچی زووتر بەرپرسانی شارەزا و خاوەن دەسەڵات توانادار بکات بۆ دانوستاندن و جێبەجێکردنی ڕێککەوتنەکان، چاکسازییە پێویستەکان پێشبخات و دیپلۆماتانی ئەزمووندار بەکاربهێنێت کە ناسینێکی وردیان بە واشنگتن و پێکهاتەی بڕیاردانی ئەمریکا هەبێت.
ڕاپۆرتەکە لە کۆتاییدا دەگاتە ئەو ئەنجامەی کە «دیپلۆماسیی کەسی» توانیی دەرگای پەیوەندییەکی نوێ لەنێوان سووریا و ئەمریکا بکاتەوە، بەڵام تەنها دامەزراوە جێگیرەکان و پەیوەندییە فەرمییەکان دەتوانن ئەو دەرگایە کراوە ڕابگرن.