kurdpress

هەڵبژاردن یان شانۆگەریی سیاسی لە ناوچە کوردنشینەکانی سوورویا؟

مێگان بۆدت، سەرۆکی پەیمانگای ئاشتیی کوردی، هەڵبژاردنەکانی ئەم دواییەی ناوچە کوردییەکانی سووریا وەک کێبڕکێیەکی ئازاد نابینێت، بەڵکوو پێی وایە ڕەنگدانەوەی ڕوانگەی گرووپێکی سنووردار لە نوخبەکانی نزیک لە حکوومەتە و بەمەش شەرعیەتی پرۆسە سیاسییەکە دەخاتە ژێر پرسیارەوە. لە بەرامبەردا، سێس فرانتسمەن، شارەزای کاروباری ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، وێڕای هاوڕابوونی لەسەر سنوورداربوونی پرۆسەی هەڵبژاردنەکە، هەڕەشە ئەمنییەکان و گوشارەکانی تورکیا وەک هۆکارێکی سەرەکیی شێوەگرتنی دۆخی ئێستا پێناسە دەکات.

داهاتووی لێڵی کەرکووک؛ ئایا کورد بۆ جێبەجێکردنی ماددەی ١٤٠ دەبێت «چاوەڕێی موعجیزە» بێت؟

سڕینەوەی ماددەی ١٤٠ لە کارنامەی حکوومەتی نوێی عێراق، جارێکی دیکە داهاتووی کەرکووک و ناوچە جێناکۆکەکانی نێوان بەغدا و هەولێری خستووەتە ناو تەمومژی نادیارییەوە؛ دۆخێک کە بە بڕوای چاودێران، بێ ڕێککەوتنی سیاسی نێوان کورد و حکوومەتی ناوەندی، هیچ چارەسەرێکی بۆ بەدی ناکرێت.

ئاستەنگەکانی پاراستن و گەشەپێدانی زمانی کوردی لە سووریا

سەرەڕای گەشەسەندنی خوێندن و بەرهەمە کولتوورییەکان بە زمانی کوردی لە ساڵانی ڕابردوودا، شارەزایان دەڵێن نەبوونی دامەزراوەی پسپۆڕ، جیاوازی لە شێوازەکانی نووسین و لاوازیی ژێرخانی پەروەردەیی، هێشتا ڕێگرە سەرەکییەکانی بەردەم گەشەی زانستیی زمانی کوردین لە سووریا.

«تێکەڵبوونی دیموکراتیک»؛ کلیلی دەرک کردن بە وەرچەرخانی مێژوویی ئۆجەلان و پەکەکە

عەبدوڵڵا ئۆجەلان دوای بانگەوازە مێژووییەکەی بۆ هەڵوەشاندنەوەی پەکەکە و کۆتایی شەڕی چەکداری، ئێستا چەمکێکی نوێی بە ناوی «تێکەڵبوونی دیموکراتیک» خستووەتە چەقی پڕۆژە سیاسییەکەیەوە. بە گوتەی ئەو، ئەم چەمکە بە واتای خۆبەدەستەوەدان بە دەوڵەتی تورکیا نایەت، بەڵکو هەوڵێکە بۆ بنیادنانی جۆرە سیاسەتێک کە تێپەڕین بێت لە چەمکی دەوڵەت-نەتەوە، توندوتیژی و نەتەوەپەرستی.

هاواری زمانی کوردی لە تورکیا؛

لە قەدەغەکردنی فەرمییەوە بۆ پەراوێزخستنی سیستماتیک

کوردەکانی تورکیا دەڵێن سەرەڕای کەمبوونەوەی هەندێک لە گوشارەکان لەسەر زمانی کوردی لە چاو دەیەکانی ڕابردوو، نەبوونی فێرکاریی بەزمانی کوردی و گوشار خستنە سەر ناوەندە فەرهەنگییەکان، زمانی کوردی بردۆتە نێۆ قۆناغێکی قەیراناوییەوە.

ڕاپۆرتی تایبەتی کوردپرێس؛

سێبەری قورسـی گرژییە ناوچەیی و ناکۆکییە ناوخۆییەکان لەسەر کابینەی زەیدی

لە کاتێکدا پەرلەمانی عێراق خۆی بۆ دانیشتنی چارەنووسسازى دەنگدان بە کابینەی «عەلی زەیدی» لە ڕۆژی سێشەممە (١٢ی مانگی ئایار ٢٠٢٦) ئامادە دەکا، کەڵەکەبوونی قەیرانە ناوخۆییەکان و فشارە نێودەوڵەتییەکان، ئەنجامدانی ئەو دانیشتنەی خستووەتە ناو دۆخێکی نادیارەوە.

کوردانی عێراق چۆن یاساکانی لۆبیکردن لە واشنتن، فێربوو؟

ڕاپۆرتێکی نوێ دەربارەی چالاکییە لۆبییەکان و گوشارە سیاسییەکانی هەرێمی کوردستان دەریدەخات کە هەولێر لە ماوەی دوو دەیەی ڕابردوودا، ملیۆنان دۆلاری بۆ پاراستنی هەژموونی سیاسی و ئەمنیی خۆی لە واشنتن خەرج کردووە؛ بەڵام ئێستا درز و ململانێکانی نێوان پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان هەڕەشە لەم کاریگەرییە دەکەن.

شرۆڤەکارێکی پرسی کورد شی دەکاتەوە؛

پێگەی تەمومژاویی پەکەکە و ئۆجەلان لە پرۆسەی ئاشتی تورکیادا

لە کاتێکدا بێسەروبەریی پارتی کرێکارانی کوردستان (PKK) و پێگەی ناڕوونی عەبدوڵڵا ئۆجەلان لە پرۆسەی ئاشتیدا لەگەڵ حکوومەتەکەی ڕەجەب تەییب ئەردۆغان بەردەوامە، بە وتەی "ئەلیزا مارکۆس"، ئەم گرووپە دوای ڕاگرتنی خەباتی چەکداری تووشی جۆرێک لە سەرلێشێواوی ستراتیژی بووە و چارەنووسی دانوستانەکانیش هێشتا لە نێو تەمومژدایە.

شێخ مەقسوود و ئەشرەفییە؛ لە ژێر سێبەری قەیرانی ئابووری و داهاتوویەکی نادیار

دۆخی ئێستای گەڕەکەکانی "شێخ مەقسوود" و "ئەشرەفییە"ی شاری حەلەبە پاش کۆتاییهاتنی دەسەڵاتی بەڕێوەبەرایەتیی خۆسەر و هاتنە ناوەوەی هێزەکانی حکوومەتی سووریا لە کانوونی دووەمی ڕابردوو، سەرەڕای سەقامگیرییەکی مامناوەند کە هەیەتی ڕووبەڕووی قەیرنی قووڵی دارایی و نیگەرانیی خەڵکی سڤیل بۆتەوە.

لاواز کردنی کوردەکان لە سووریا، دەرفەتێکە بۆ خۆڕێکخستنەوەی داعش

کشانەوەی کوردەکان و چۆڵ کردنی کەمپی "هۆڵ" لە گیراوانی سەر بە داعش، یەکێک لە گرنگترین گۆڕانکارییە ئەمنییەکانی سووریا لە ساڵی ٢٠٢٦دا. ئەم ڕووداوە بەهۆی دیارنەمانی هەزاران ژن، منداڵ و کەسانی سەر بە داعش، نیگەرانییەکانی لەبارەی خۆڕێکخستنەوەی شانەکانی ئەم گرووپە و دروستبوونی هەڕەشەیەکی نوێ لە سووریا و ناوچەکەدا زیاتر کردووە.

هوشداری ئەورووپا لەبارەی سەرکوتی دیموکراسی و لادانی نوێنەرانی کورد لە تورکیا

ناوەندە ئەوروپییەکان لە نامەیەکی کراوەدا بۆ حکوومەتی تورکیا، نیگەرانیی قووڵی خۆیان لە دۆخی دیموکراسی لە وڵاتە دەربڕی و هۆشدارییان دا کە دەستگیرکردن و لەکارلادانی شارەوانییە هەڵبژێردراوەکان، بەتایبەت لە ناوچە کوردنشینەکان، کە دیموکراسیی خۆجێیی لاواز کردووە و دەنگی هاوڵاتییانی کپ کردووە.

چیرۆکی چەکە ونبووەکانی پێنتاگۆن و کۆشکی ۳۰ ملیۆن دۆلاریی بارزانی

حکوومەتی ئەمریکا دەیەوێت دەست بەسەر کۆشکێکی مەنسوور بارزانیدا بگرێت کە بە پارەی بەرتیل کڕدراوە

مەزڵووم عەبدی: ئەولەویەتی ئێمە یەکدەنگیی کوردە لە کوردستانی سووریا

بەرپرسی نووسینگەی پەیوەندییەکانی مەسەدە دەڵێت مەزڵووم عەبدی لە وەڵامی پێشنیاری شەرعدا بۆ هاوکاری لەگەڵ دیمەشق ڕایگەیاندووە: ئەولەویەتی ئێمە لە ئێستادا یەکدەنگی و یەکگرتوویی و ڕێکخستنی ناو ماڵی کوردە.

ڕێکخراوە و چالاکوانانی مافی مرۆڤ؛

ئەوەی شەرع لە گەڕەکە کوردنشینەکانی حەلەب کردی، که‌متر نییه‌ له‌وه‌ى داعش له‌ شنگال کردى

حکوومەته‌که‌ى شه‌رع، ڕۆژى شه‌شى ئه‌م مانگه‌، هەڵمەتێکی فراوانى سەربازیی دژی هه‌ردوو گەڕەکی شێخ مەقسوود و ئەشرەفییە له ‌شاری حەلەب ئه‌نجامدا، به‌هۆیه‌وه‌ کۆمەڵکوژیی‌ و تاوانی جەنگ‌ و ئاوارەکردنی زۆرەملێی خەڵکی مەدەنی کورد لە ماڵ ‌و حاڵی خۆیان ڕوویاندا، ڕێکخراوه‌کانى مافى مرۆڤ ‌و چالاکوانانیش ده‌ڵێن، "هه‌موو ئه‌وانه‌ى له‌و دوو گه‌ڕه‌که‌ ڕوویانداوه‌، هیچى که‌متر نییه‌ له‌وه‌ى داعش له‌شنگال کردى".

لە قەندیل چیدی دەنگی تفنگەکان نابیسترێن

گەریلایەکی پارتی کرێکارانی کوردستان (پەکەکە) بە ئۆتۆمبێلە پیکابەکەیەوە ڕێگایەکی تەسک و سەختی پێچاوپێچی شاخی لە ناوچەیەکی هەرێمی کوردستانی عێراق دەبڕێت، پێش کۆتایی هاتنی ڕێگاکە لە ئۆتۆمبیلەکە دادەبەزێت و دەچێت بۆلای دارێک کە تەلفونێکی پێوەیە، پەیوەندی بە هەڤاڵەکانییەوە دەکات و لە گەیشتنی تیمی ئاژانسی فرانس پرێس ئاگاداریان دەکاتەوە.

هێرش کردنە سەر کاندیدەکانی هەڵبژاردن لە عێراق پەرەدەسێنێت

پاش زنجیرە هێرشێک بۆسەر کاندیدەکانی هەڵبژاردنی پەرلەمانی عێراق، کاندیدێک لە بەغدا تیرۆر کرا و نووسینگەی دوو کاندیدی دیکەش کرایە ئامانجی هێرشی چەکداری.

شه‌رق ئه‌لئه‌وسه‌ت:

چەقبەستوویی بۆ دانوستانەکانی نێوان دیمەشق و ئیدارەی خۆسەر گەڕاوەتەوە

دوای بڕیارێکی کۆمسیۆنی باڵای هەڵبژاردنەکانی ئەنجومەنی گەل لە سووریا بۆ دواخستنی دەنگدان لە پارێزگاکانی حەسەکە و ڕەققە، گفتوگۆکانی نێوان دیمەشق و ئیدارەی خۆسه‌ر گه‌یشتونه‌ته‌ بنبەست.

ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکان نیگەرانن لە درێژکردنەوەی ماوەی بەندکردنی ڕۆژنامەنووسێکی کورد

دوو ڕێکخراوەی، لێبوردنی نێودەوڵەتی و لیژنەی پشتیوانی ڕۆژنامەنووسان (CPJ) نیگەرانیی خۆیان سەبارەت بە دەرکردنی بڕیاری نوێ بۆ شێروان شێروانی، ڕۆژنامە نووسی کوردی عێراقی، دەربڕی و ئەو هەنگاوەیان بە هەڵمەتێک بۆ کپ کردنی دەنگی ڕەخنەگەران لە هەرێمی کوردستان ناو برد.

هەڵبژاردن لە سووریا؛ شەرعیەتدان بە شەرع یان هەنگاوێک بەرەو سەقامگیری؟

بەبێ جێگری بوونی داپەروەری و ئاشتی نیشتمانی، وڵاتی سووریا تەنانەت ئەگەر هەڵبژاردنی داهاتووش بەڕێوە ببات مەترسیی پارچە پارچە بوونی لەسەرە.

ململانێی ئاشکرای ئەمریکا و چین و ڕووسیا لەسەر عێراق و هەرێمی کوردستان

لە کاتێکدا ململانێی نێوان زلهێزەکان لەسەر سەرچاوە نەوتی و غازییەکانی عێراق قووڵ بووتەوە، ویلایەتەیەکگرتووەکان شەپۆلێک گرێبەستی نوێی لەگەڵ عێراق و هەرێمی کوردستان واژۆ کردووە ئەوەش بۆ وەرگرتنەوەی نفووزی خۆی لە چنگی چین و ڕووسیا.هاوکات بەغدا هەوڵی ئەوە دەدات لە ڕێگای یاسایی و داراییەوە گوشار بخاتە سەر هەرێمی کوردستان بۆ ئەوەی تەسلیمی یاسای نوێی نەوت و گاز ببێت و کۆتایی بە فرۆشتنی سەربەخۆی نەوت بێنێت. ململانێیێکی ژیۆپۆلۆتیکی کە تەنها لە بواری نەوتدا نییە و چارەنووسی پێکهاتەی سیاسی عێراق و پێگەی ناوچەیی هەرێمی کوردستان دیاری دەکات.

ڕوانگەی مافی مرۆڤ:

پێویسته بەغدا و هەولێر کۆتایی بە بارمتەگرتنی مەعیشەتی فەرمانبەران بێنن

ڕوانگەی مافی مرۆڤ هۆشداری دەدات کە هێرشە درۆنییەکانی ئەمدواییە بۆ سەر کێڵگە نەوتییەکانی هەرێمی کوردستانی عێراق و دواخستنی خەرج کردنی مووچەی فەرمانبەران، مەترسییێکی جددی لەسەر دەستڕاگەیشتن بە خزمەتگوزارییە گشتییەکان بۆ خەڵک درووست کردووە. بەرپرسی بەشی عێراق لەم ڕێکخراوەدا جەختی کردەوە پێویسته بەغدا و هەولێر دەست لە بە بارمتەگرتنی مووچەی فەرمانبەران و بەکارهێنانی مافەکانیان وەک ئامرازێک لە یارییە سیاسییەکان لە سەر نەوت هەڵبگرن.

تەڕاتێنی درۆن لە ئاسمانی هەرێم و خەمساردیی ئەمریکا لە پێدانی سیستەمی بەرگری

هێرشی درۆنی بومبڕێژکراو بۆ سەر فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی هەولێر و کێڵگە نەوتییەکان لە هەرێم بەردەوامە و جارێکی دیکە پێداویستیی بەپەلەی هەرێمی کوردستانی بە سیستەمی بەرگریی ئاسمانی  زەق بووەتەوە، ئەو سیستەمەی کە ئەمریکا بەڵێنی دابین کردنی داوە بەڵام هێشتا دیار نییە کە لە کۆتاییدا هەولێر دەستی بە چە کەرەستەیێک دەگات.