پڕۆسەی چارەسەر
-
تەییب تەمەل وتەکانی ئۆجەلان وەبیر دێنێتەوە؛
ئۆجەلان: بەبێ بەشداریی من، پڕۆسەی ئاشتی دەکەوێتە بەر پەلاماری تێکدان
تەییب تەمەل جێگری هاوسەرۆکانی گشتیی دەم پارتی ڕایگەیاند پڕۆسەی ئاشتی و کۆمەڵگەی دیموکراتیک لە قۆناغێکی زۆر هەستیاردایە و یاسای چوارچێوەیی کە ماوەیەکی درێژە لە ڕۆژەڤدایە گەیشتووەتە ئاستی کۆتایی و چاوەڕوان دەکرێت ڕەشنووسەکەی لەم هەفتەیەدا لەلایەن ئاکپارتییەوە ڕادەستی سەرۆکایەتیی پەرلەمان بکرێت و دوای ئەوەش لە ڕۆژانی سێشەممە یان چوارشەممەدا بۆ کۆمیسیۆنی دادپەروەری ڕەوانە بکارێت و تا ڕۆژی پێنجشەممەش لە لێژنەی گشتیدا وەک یاسا پەسەند بکارێت و پاشان لەلایەن سەرۆککۆمارەوە بڕیاری لەسەر بدرێت و لە ڕۆژنامەی فەرمیدا بڵاو بکارێتەوە.
-
میدیاکانی تورکیا:
لەچوارچیوەی پرۆسەی ئاشتیدا سەرکردەکانی PKK لە سلێمانی نیشتەجێ دەکرێن
٢٠٠ سەرکردەی پەکەکە کە رێگەیان پێنادرێت بچنەوە ناو تورکیا، لەچوارچیوەی پرۆسەی ئاشتیدا لە سلێمانی نیشتەجێ دەکرێن.
-
مستەفا قەرەسوو:
نابێت پرۆسەی ئاشتی تەنها لە چوارچێوەی چەکداناندا بمێنێتەوە
مستەفا قەرەسوو، ئەندامی کۆنسەی بەڕێوەبەری کەجەکە، لە گفتوگۆیەکدا باس لە پرۆسەی ئاشتی و داهاتووی پرسی کورد لە تورکیا کرد و گوت پەکەکە بە شێوەیەکی ئاشکرا کۆتایی بە تێکۆشانی چەکداری لە دژی تورکیا هێناوە و ئامادەیە لە چوارچێوەی تێکۆشانی سیاسی و دیموکراتیکدا بەشداری بکات، بە مەرجێک زەمینەی یاسایی و سیاسی بۆ ئەوە دابین بکرێت.
-
وەزیری دادی تورکیا:
هیچ هەموارکردنەوەیەک بۆ لێبووردنی گشتی لە پڕۆژەیاسای پرۆسەی چارەسەریدا بوونی نییە
وەزیری دادی تورکیا دەڵێت، چاوەڕوان دەکرێ هەفتەی داهاتوو پڕۆژەیاسایەکی ۱۵ مادەیی تایبەت بە پرۆسەی چارەسەریی پرسی کورد لە لیژنەی کاروباری دادی پەرلەمان تاوتوێ بکرێ و دواتریش ئاراستەی سەرۆکایەتیی پەرلەمان بكرێ.
-
ئایشەگوڵ دۆغان: لە قۆناخی کۆتایی پرۆژەیاسای پڕۆسەی چارەسەریداین
وتەبێژی پارتی یەکسانی و دیموکراسیی گەلان (دەم پارتی) رایگەیاند: کارەکان بۆ ئامادەکردنی رەشنووسی پرۆژەیاسای پرۆسەی چارەسەریی پرسی کورد گەیشتوونەتە قۆناخی کۆتایی.
-
گرێکوێرەی پرۆسەی ئاشتی لە نێوان کوردەکان و حکوومەتی تورکیا
زیاتر لە ساڵێک دوای هەڵوەشاندنەوەی پارتی کرێکارانی کوردستان (پەکەکە) و کۆتایی هاتنی فەرمیی خەباتی چەکداری، پرۆسەی ئاشتی لە نێوان حکوومەتی تورکیا و بزووتنەوەی کوردیدا کەوتووەتە قۆناغێکی هەستیارەوە. ئەگەرچی لایەنە سەرەکییەکان لەسەر پێویستیی پەسەندکردنی یاسایەک بۆ بەڕێوەبردنی سەردەمی دوای شەڕ ڕێککەوتوون، بەڵام جیاوازیی بۆچوون لەسەر پانایی ئەم یاسایە، بارودۆخی ئەندامانی پەکەکە، پێگەی عەبدوڵڵا ئۆجەلان و ئاستی چاکسازییە سیاسییەکان، پەسەندکردنی یاساکەی دواخستووە و پەرلەمانی تورکیای کردووەتە ناوەندی سەرەکیی ململانێکان.
-
ئوجەلان:
کاتی ئەوە هاتووە هاوپەیمانیی کورد و تورک بخەینە سەر زەمینەیەکی یاسایی
شاندەی ئیمراڵیی پارتی یەکسانی و دیموکراسیی گەلان سەبارەت بەو دیدارەی کە دوێنێ لە دوورگەی ئیمڕاڵی لەگەڵ ڕێبەری زیندانی کراوی پەکەکە ئەنجامیان دا، ڕاگەیاندراوێکی بڵاو کردەوە.
-
بۆچی ئاشتی نێوان ئەنقەرە و کورد هێشتا دوورە دەستە؟
لە کاتێکدا هیوای دەستپێکردنەوەی پرۆسەی ئاشتی زیاد دەکات، هەندێک شرۆڤەکار پێیان وایە ناکۆکی لەسەر مافە سیاسی و ناسنامەییەکانی کورد هێشتا گرنگترین بەربەستی گەیشتن بە ڕێککەوتنێکی هەمیشەییە.
-
سووتاندنی دەرفەتەکان؛
خوێندنەوەیەک بۆ شکستی لیژنەی ئاشتیی پەرلەمانی تورکیا لە چارەسەرکردنی پرسی کورد
بڕیار بوو لیژنەی «تەبایی نیشتمانی، برایەتی و دیموکراسی»ی پەرلەمانی تورکیا ببێتە پردێکی پێوەندی لە نێوان پرۆسەی ئاشتی، کۆمەڵگەی مەدەنی و قوربانیانی ململانێکانی چەند دەیەی ڕابردوودا، بەڵام بە بڕوای توێژەرانی قوتابخانەی ئابووریی لەندەن، سنووردارکردنی ئەم لیژنەیە لە چوارچێوەی ئەمنیی دەوڵەتدا و بێباکی بەرامبەر بە مافەکانی کورد و دادپەروەریی ڕاگوزەر، ئەم دامەزراوەیەی کردووەتە نموونەیەکی بەرچاو لە لەدەستدانی دەرفەتەکان لە پێناو چارەسەرکردنی پرسی کورددا.
-
نوێنەری دەم پارتی:
تورکیا پرۆسەی ئاشتیی بەستووەتەوە بە پێشهاتەکانی کوردستانی سووریاوە
نوێنەری وان لە پارتی یەکسانی و دیموکراتیی گەلان (دەم پارتی) بە ئاماژەدان بە کۆبوونەوەی ئەم دواییەی ناتۆ لە ئەنقەرە، بانگەشەی ئەوەی کرد کە ئەرکێکی نوێ لە چوارچێوەی ناتۆدا بۆ تورکیا دیاری کراوە. بە گوتەی ئەو، حکوومەتی تورکیا پرۆسەی چارەسەرکردنی پرسی کوردی بە پێشهاتەکانی ئەم دواییەی کوردستانی سووریا و هەندێک ڕەچاوکردنی تری سیاسەتی دەرەوەوە بەستووەتەوە.
-
پرۆسەی ئاشتی لە تورکیا و داهاتووی بزووتنەوەی کوردی
توێژەرانی بەشدار لە کۆڕبەندی زانکۆی ئازادی برۆکسل پێیان وابوو کە سەرکەوتنی پرۆسەی ئاشتی نێوان تورکیا و کورد، بەندە بە گواستنەوەی خەبات لە کایەی سەربازییەوە بۆ کایەی سیاسی و بەهێزکردنی دامەزراوە گەلەیییەکان، هەرچەندە لەسەر چۆنیەتی بەدیهێنانی ئەم ئامانجە جیاوازیی بۆچوون هەیە.
-
شارەزایان هۆشداری دەدەن؛
ئەگەری گەڕانەوەی پ.ک.ک بۆ چالاکیی سەربازی
لە بارودۆخێکدا کە داهاتووی پرۆسەی ئاشتی نێوان تورکیا و پ.ک.ک بە ناڕوونی ماوەتەوە، موراد قەرەیلان بە خستنەڕووی بەشێک لە توانای سەربازیی ئەم گرووپە ڕایگەیاند کە سنووردارکردنی بەکارهێنانی ئەم توانایانە سەرچاوەی لە هەڵبژاردنی سیاسییەوە گرتووە. ئەم هەڵوێستە، بە گوتەی چاودێران، هەوڵێکە بۆ نیشاندانی ئەوەی کە پ.ک.ک دانوستانەکان لە پێگەی لاوازییەوە ئەنجام نادات.
-
گێڕانەوەی دژبەیەکی تورکیا و حزبە کوردییەکان لەبارەی پڕۆسەی ئاشتییەوە
لە کاتێکدا حکوومەتی تورکیا لە لێواری پێشکەشکردنی پڕۆژەیاسایەکدایە بۆ دارشتنی چوارچێوەی یاسایی پرۆسەی چەکداماڵینی پەکەکە، ناکۆکی نێوان ئەنقەرە و بزووتنەوەی سیاسی کورد لە پرسی کات تێپەڕیوە و ئێستا لەسەر جەوهەر و ماهیەتی ئەم یاسایە چڕبووەتەوە؛ حکوومەت وەک ئامرازێک بۆ کۆتاییهێنان بە چالاکیی چەکداری دەیبینێت، بەڵام پارتی دەم (DEM) و کەجەکە (KCK) داوا دەکەن بکرێتە چوارچێوەیەک بۆ چاکسازیی دیموکراتی و چارەسەری سیاسیی پرسی کورد.
-
لێکەوتەکانی کشانەوە گەورەکەی پەکەکە لە هەرێمی کوردستان
دوای کشانەوەی پەکەکە لە ناوچە سنوورییەکانی تورکیا، لە ئێستادا ڕاپۆرتەکان باس لە چۆڵکردنی "گارە" دەکەن کە یەکێکە لە گرنگترین ناوەندە ستراتیژییەکانی پەکەکە؛ هەنگاوێک کە زۆر کەس بە نیشانەی چوونە ناو قۆناغی بێگەڕانەوەی پرۆسەی ئاشتی دەزانن.
-
پەکەکە ژمارەیەک لە بنکەکانی خۆی لە چیای گارە چۆڵ کرد
میدیاکانی تورکیا بڵاویان کردەوە سەربازگەی سیانی و ناوچەی بەهارتیپە لە چیای گارە، نزیک سنووری تورکیا، لەلایەن PKKـەوە چۆڵکرا.
-
شارەزایەکی پرسەکانی تورکیا جەختی کردەوە؛
دەرفەت بۆ چارەسەرکردنی کێشەی کورد لە تورکیا سنووردارە
گارۆ پایلان، نوێنەری پێشووی پەرلەمانی تورکیا و یەکێک لە کەسایەتییە ناسراوەکانی داکۆکیکار لە مافی کەمینەکان، پێیوایە تورکیا لە بەردەم یەکێک لە گرنگترین قۆناغە مێژووییەکانی خۆیدایە؛ چونکە هاوکات لەگەڵ پێشوەچوونی ڕەوتی گفتوگۆکانی حکوومەتی تورکیا لەگەڵ پارتی کرێکارانی کوردستان (پەکەکە) و هەوڵەکان بۆ ئاساییکردنەوەی پەیوەندییەکانی نێوان ئەنقەرە و ئێرەوان، دەکرێت چارەنووسی دوو دۆسیەی مێژوویی واتە «کێشەی کورد» و «کێشەی ئەرمەن» بۆ دەیان ساڵی داهاتوو دیاری بکرێت.
-
یاسا دەبێت گەڕانەوەی ئارەزوومەندانەی ئەندامانی پەکەکە فەراهەم بکات
هاوسەرۆکی دەم پارتی بە جەختکردنەوە لەسەر پێویستیی پەسندکردنی دەستبەجێی پڕۆژەیاسای پرۆسەی ئاشتی، داوای گەرەنتیی یاسایی کرد بۆ گەڕانەوەی ئارەزوومەندانەی ئەو ئەندامانەی پەکەکە کە دەیانەوێت لە چیاکان بگەڕێنەوە.
-
ستراتیژی پەکەکە لە خەباتی چەکدارییەوە بۆ خەباتی سیاسی
دەستپێکردنی کارەکانی تۆڕی هەواڵیی «نووچە تیڤی» و کۆمەڵێک میدیا و دامەزراوەی ڕۆشنبیریی نوێی سەر بە ڕەوتی نزیک لە پەکەکە، تەنها گۆڕانکارییەکی میدیایی نییە؛ بەڵکو نیشانەیەکە بۆ داڕشتنەوەی سیاسیی ئەم ڕەوتە لە تورکیا، سووریا، عێراق و ئەورووپا. بە بڕوای گۆڤاری «نەشناڵ کۆنتێکست» (National Context)، ئەم گۆڕانکاریانە ئەوە نیشان دەدەن کە پەکەکە خەریکە مۆدێلی پشتبەستوو بە هێزی سەربازی دەگۆڕێت بۆ تۆڕێک کە پشت بە سیاسەتی یاسایی، دامەزراوە ڕۆشنبیرییەکان و ڕێکخستن لە دەرەوەی سنوورەکان، دەبەستێت.
-
دەم پارتی:
پێویستە پەرلەمان ڕاپۆرتی لیژنەی ئاشتی بە زووترین کات بکات بە یاسا
فراکسیۆنی پارتی یەکسانی و دیموکراسیی گەلان (دەم پارتی) بە جەختکردنەوە لەسەر پێویستیی دروستکردنی پاڵپشتیی یاسایی بۆ "پرۆسەی ئاشتی و کۆمەڵگەی دیموکراتیک"، داوای خێراکردنی پەسندکردنی "یاسای چوارچێوە" و جێبەجێکردنی کرداریی ڕاپۆرتی لیژنەی پەرلەمانی کرد.
-
ئەحمەد ئۆزەر:
هەموو ئەو ئازارانەی چەشتوومە فیدای ئاشتی بێت؛ ئاشتی لە ئێمە گەورەترە
ئەحمەد ئۆزەر، سەرۆک شارەوانیی دوورخرایەوەی ئەسەنیورت، بە جەختکردنەوە لەسەر پێویستیی هاوێشتنی هەنگاوی کرداری لە پرۆسەی ئاشتیدا گوتی: «ئاشتی لە ئێمە گەورەترە؛ ئەو ئازار و سزایەی چەشتوومە فیدای ئاشتی بێت؛ دەبێت هەمووان لە پێناو گەیشتن بە ئاشتیدا فیداکاری بکەن.»
-
ئایا شەڕە گەورەکەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، کورد نزیک دەکاتەوە لە تورکیا؟
تاریق حەمۆ، شرۆڤەکاری سیاسی لەسەر پرسی کورد، پێی وایە پڕۆژە نوێیەکەی عەبدوڵڵا ئۆجەلان ناتوانرێت جیا لە شەڕەکانی دوای ٧ی ئۆکتۆبەر، ڕووبەڕووبوونەوەکانی نێوان ئێران و ئیسرائیل و دووبارە ڕێکخستنەوەی هێزە ناوچەییەکان سەیر بکرێت؛ پرۆسەیەک کە ڕەنگە ئاشتی نێوان ئەنقەرە و کوردستانی کردبێتە پێویستییەکی ستراتیژی.
-
سەبری ئۆک:
تەنیا ئامانجی دەوڵەتی تورکیا چەککردنی کوردە نەک چارەسەرکردنی پرسی کورد
ئەندامی کۆنسەی ڕێبەرایەتیی (کەجەکە)، ڕەخنەی لە هەڵوێستی دەوڵەتی تورکیا گرت بەرامبەر بە پرسی کورد و ڕایگەیاند کە پرۆسەی "ئاشتی و کۆمەڵگەی دیموکراتیک" هێشتا نەگەیشتووەتە بنبەست، بەڵام ڕووبەڕووی کۆسپ و تەحەدای جیدی بووەتەوە.
-
ئەحمەد تورک: من خۆم پرسی کوردم؛ ناسنامە و زمانم نکۆڵییان لێ دەکرێت
ئەحمەد تورک دەڵێت پرسی کورد هێشتا ڕیشەی لە نکۆڵیکردنی ناسنامە، زمان و مافە سیاسییەکانی کورداندایە و ڕاشیگەیاند: «پرسی کورد منم؛ گەلێک کە هێشتا بە فەرمی نەناسراوە.»
-
ڕەمزی کارتاڵ:
پڕۆسەی ئاشتی و کۆمەڵگەی دیموکراتی دەگاتە ئەنجام
ڕەمزی کارتاڵ، هاوسەرۆکی کۆنگرەی گەل جەختی لەسەر ئەوە کردەوە کە کورد زیاتر لە هەر کاتێکی تر پێویستی بە یەکڕیزی و ئاشتی هەیە و ڕایگەیاند کە پڕۆسەی «ئاشتی و کۆمەڵگەی دیموکراتی» کە بە دەستپێشخەریی عەبدوڵڵا ئۆجەلان دەستی پێکردووە، بەردەوام دەبێت و دەگاتە ئەنجام.
-
تورکیا و پەکەکە پێگە سەربازییەکانیان لە هەرێمی کوردستان تۆکمە دەکەن
هاوكات لەگەڵ بەردەوامبوونی گفتوگۆ سیاسییەکان، سوپای تورکیا و هێزەکانی پەکەکە خەریکی پەرەپێدانی بنکە و تونێلی نوێ و تۆکمەکردنی هێڵەکانیانن لە ناوچە سنوورییەکانی هەرێمی کوردستان.
-
ئولوچ:
دەبێت یاسای بنەڕەتیی پرۆسەی ئاشتی دەستبەجێ پەسەند بکرێت
نوێنەرێکی دەم پارتی وێڕای جەختکردنەوە لەسەر پێویستیی پەسەندکردنی خێرای یاسای چوارچێوەی پرۆسەی ئاشتی، ڕایگەیاند کە ئەم «یاسا بنەڕەتییە» دەبێتە هۆی بەدامەزراوەیکردنی پرۆسەکە، هەروەها پێگە و پێناسەی عەبدوڵا ئۆجەلان و سکرتارییەتی هاوڕێی تێدا دەستنیشان دەکرێت.
-
موراد قەرەیلان:
ئازادیی ئۆجەلان و چەسپاندنی مافەکانی کورد؛ دوو مەرجی سەرەکین بۆ چەک دانانی گەریلا
ئەندامی فەرماندەیی ناوەندی پاراستنی گەل جەخت دەکاتەوە کە تاوەکوو دەوڵەتی تورکیا هەنگاوی کردەیی و یاسایی بۆ ناساندنی بوونی گەلی کورد لە دەستووردا نەنێت و ئازادیی جەستەیی عەبدوڵا ئۆجەلان وەک دانوستانکاری سەرەکی فەراهەم نەکات، گەریلا چەک دانانێت.
-
قەرەسوو ڕەخنە لە دەسەڵاتی تورکیا و بێدەنگیی ئەورووپا دەگرێت
بڕیارە لە مانگی حوزەیرانی داهاتوودا، کۆمیتەی وەزیرانی ئەنجوومەنی ئەورووپا کۆبوونەوەیەکی تایبەت دەربارەی پرسی "مافی هیوا" بۆ ئەو بەندکراوانەی سزای زیندانی هەتاهەتایی قورسیان بەسەردا سەپێنراوە ئەنجام بدات. لەم چوارچێوەیەدا، چەندین ڕێکخراوی یاسایی، مەدەنی و هاوسەرۆکانی دەم پارتی نامە و ڕاپۆرتی فەرمییان ئاڕاستەی ئەنجوومەنەکە کردووە.
-
عەبدوڵڵا ئۆجەلان:
دیموکراسیی خۆجێی دەتوانێت چارسەری زۆرینەی پرسەکانی تورکیا بێت
ڕێبەری زیندانییکراوی پەکەکە پەیامێکی بۆ کۆنفرانسی ئیدارە خۆجێیەکان نارد و گوتی: "دیموکراسیی خۆجێی شادەماری ئینتیگراسیۆنی دیموکراتیکە کە ئێمە هەوڵدەدەین لە پرۆسەی ئاشتی و کۆمەڵگەی دیموکراتیکدا بەدی بهێنین".
-
گفتوگۆکان بۆ داڕشتنی یاسایەکی نوێ بە مەبەستی پێشخستنی پرۆسەی ئاشتی لە تورکیا دەستیان پێکرد
گفتوگۆ و ڕاوێژ لە نێوان ئەندامانی شاندی ئیمرالی، نوێنەرانی پارتی یەکسانی و دیموکراسیی گەلان (دەم پارتی) و بەرپرسانی باڵای پارتی داد و گەشەپێدان (ئاکەپە) سەبارەت بە داڕشتنی "یاسایەکی چوارچێوەیی" بۆ پێشخستنی پرۆسە سیاسییە نوێیەکە دەستی پێکردووە. دەوترێت بڕیارە ئەم یاسایە زەمینەی یاسایی بۆ هەندێک هەنگاوی گشتیی ئەگەری لە داهاتوودا بڕەخسێنێت.