پڕۆسەی ئاشتی
-
ئولوچ:
دەبێت یاسای بنەڕەتیی پرۆسەی ئاشتی دەستبەجێ پەسەند بکرێت
نوێنەرێکی دەم پارتی وێڕای جەختکردنەوە لەسەر پێویستیی پەسەندکردنی خێرای یاسای چوارچێوەی پرۆسەی ئاشتی، ڕایگەیاند کە ئەم «یاسا بنەڕەتییە» دەبێتە هۆی بەدامەزراوەیکردنی پرۆسەکە، هەروەها پێگە و پێناسەی عەبدوڵا ئۆجەلان و سکرتارییەتی هاوڕێی تێدا دەستنیشان دەکرێت.
-
موراد قەرەیلان:
ئازادیی ئۆجەلان و چەسپاندنی مافەکانی کورد؛ دوو مەرجی سەرەکین بۆ چەک دانانی گەریلا
ئەندامی فەرماندەیی ناوەندی پاراستنی گەل جەخت دەکاتەوە کە تاوەکوو دەوڵەتی تورکیا هەنگاوی کردەیی و یاسایی بۆ ناساندنی بوونی گەلی کورد لە دەستووردا نەنێت و ئازادیی جەستەیی عەبدوڵا ئۆجەلان وەک دانوستانکاری سەرەکی فەراهەم نەکات، گەریلا چەک دانانێت.
-
گوڵتان کشاناک:
توێژە جیاوازەکان دەبێت بەرپرسیارێتی بنیاتنانی داهاتوویەکی دیموکراتیک بگرنە ئەستۆ
گوڵتان کشاناک ڕایگەیاند کە کۆنفرانسی «گواستنەوەی دیموکراتیکی کۆمار لە سەدەی دووەمدا» بە ئامانجی ڕەخساندنی کەشێک بۆ گفتوگۆی هاوبەش لە نێوان توێژە جیاوازەکان، زمانەکان و بیروباوەڕە جیاوازەکانی کۆمەڵگە سەبارەت بە بنیاتنانی داهاتوویەکی دیموکراتیک بەڕێوە دەچێت.
-
قەرەسوو ڕەخنە لە دەسەڵاتی تورکیا و بێدەنگیی ئەورووپا دەگرێت
بڕیارە لە مانگی حوزەیرانی داهاتوودا، کۆمیتەی وەزیرانی ئەنجوومەنی ئەورووپا کۆبوونەوەیەکی تایبەت دەربارەی پرسی "مافی هیوا" بۆ ئەو بەندکراوانەی سزای زیندانی هەتاهەتایی قورسیان بەسەردا سەپێنراوە ئەنجام بدات. لەم چوارچێوەیەدا، چەندین ڕێکخراوی یاسایی، مەدەنی و هاوسەرۆکانی دەم پارتی نامە و ڕاپۆرتی فەرمییان ئاڕاستەی ئەنجوومەنەکە کردووە.
-
عەبدوڵڵا ئۆجەلان:
دیموکراسیی خۆجێی دەتوانێت چارسەری زۆرینەی پرسەکانی تورکیا بێت
ڕێبەری زیندانییکراوی پەکەکە پەیامێکی بۆ کۆنفرانسی ئیدارە خۆجێیەکان نارد و گوتی: "دیموکراسیی خۆجێی شادەماری ئینتیگراسیۆنی دیموکراتیکە کە ئێمە هەوڵدەدەین لە پرۆسەی ئاشتی و کۆمەڵگەی دیموکراتیکدا بەدی بهێنین".
-
گفتوگۆکان بۆ داڕشتنی یاسایەکی نوێ بە مەبەستی پێشخستنی پرۆسەی ئاشتی لە تورکیا دەستیان پێکرد
گفتوگۆ و ڕاوێژ لە نێوان ئەندامانی شاندی ئیمرالی، نوێنەرانی پارتی یەکسانی و دیموکراسیی گەلان (دەم پارتی) و بەرپرسانی باڵای پارتی داد و گەشەپێدان (ئاکەپە) سەبارەت بە داڕشتنی "یاسایەکی چوارچێوەیی" بۆ پێشخستنی پرۆسە سیاسییە نوێیەکە دەستی پێکردووە. دەوترێت بڕیارە ئەم یاسایە زەمینەی یاسایی بۆ هەندێک هەنگاوی گشتیی ئەگەری لە داهاتوودا بڕەخسێنێت.
-
بەرپرسێکی باڵای KCK: بەبێ ئازادیی ئۆجەلان، پرۆسەی ئاشتی ناچێتە پێش
سۆزدار ئاڤێستا، ئەندامی کۆنسەی سەرۆکایەتیی گشتیی KCK، بە جەختکردنەوە لەسەر ئەوەی کە چارەسەرکردنی پرسی کورد بەبێ ڕۆڵی ڕاستەوخۆی عەبدوڵڵا ئۆجەلان مەحاڵە، داوای پەسەندکردنی یاسای پێویستی کرد بۆ ئازادیی فیزیکی و چالاکیی سیاسیی ئەو، و هۆشداریشی دا کە بەردەوامبوونی خەمساردیی دەوڵەت، بێ متمانەیی بەرامبەر بە پرۆسەی ئاشتی قووڵتر دەکاتەوە.
-
نوێنەری کۆلۆمبیا لە نەتەوە یەکگرتووەکان:
پرۆسەی ئاشتیی نێوان تورکیا و پەکەکە پێویستی بە پاڵپشتیی نێودەوڵەتی هەیە
نوێنەری هەمیشەیی کۆلۆمبیا لە نەتەوە یەکگرتووەکان بە ئاماژەکردن بە ئەزموونی ڕێککەوتنی ئاشتیی حکوومەتی بۆگۆتا لەگەڵ گرووپی "فارک"، جەختی لەوە کردەوە کە چارەسەرکردنی بەردەوامی ململانێی نێوان تورکیا و پەکەکە، بەبێ دەستەبەرکردنی گەرەنتیی سیاسی، چاودێریی نێودەوڵەتی و هاوڕێیەتیی کۆمەڵگەی جیهانی کارێکی دژوار دەبێت.
-
تونجەر باکرهان، هاوسەرۆکی دەم پارتی:
چارەسەرکردنی پرسی کورد بەشێکە لە پرۆسەی دیموکراتیزەکردنی تورکیا
"تونجەر باکرهان" هاوسەرۆکی پارتی یەکسانی و دیموکراسیی گەلان جەخت لەسەر پێویستیی داڕشتنەوەی پەیوەندییەکانی نێوان کورد و تورک لەسەر بنەمای یەکسانی دەکاتەوە و پرۆسەی ئێستا لە سەرووی تەنها چارەسەرکردنی پرسی کورد دەزانێت و وەک بەشێک لە پرۆسەی دیموکراتیزەکردنی تورکیا وەسفی دەکات.
-
زانیاریی نوێ لەسەر ڕێککەوتنی نهێنی لەگەڵ سەرکردەکانی PKK؛
زەمینە بۆ گەڕانەوەی ئەندامانی پەکەکە خۆش دەکرێت
لە کاتێکدا حکوومەتی تورکیا هێشتا بە فەرمی وردەکارییەکانی ئەو پرۆسەیەی کە ناوی لێناوە "تورکیای بێ تیرۆر" ڕانەگەیاندووە، میدیایەکی نزیک لە دەسەڵاتی ئەو وڵاتە ئاشکرای کردووە کە ڕەشنووسی یاسایەکی نوێ ئامادە کراوە؛ بەپێی یاساکە، ئەندامانی پارتی کرێکارانی کوردستان (PKK) ئەگەر چەک دابنێن و بگەڕێنەوە بۆ تورکیا، دەتوانن لە هەندێک ئاسانکاریی یاسایی سوودمەند بن، بەڵام لە بەرامبەردا ڕووبەڕووی چەند بەربەست و سنووردارکردنێک دەبنەوە.
-
ئۆجەلان:
بەبێ چوارچێوەیەکی یاسایی، دیموکراتیزەبوون تەنها لە چاوەڕوانیدا دەمێنێتەوە
عەبدوڵا ئۆجەلان جەخت لەوە دەکاتەوە کە دیموکراتیزەبوون پێویستییەکی ژیانییە و دەبێت پڕۆسەی ئاشتی بکرێتە خاوەن بنەمایەکی یاسایی لە پەرلەماندا، چوونکە تەنها لە ڕێگەی دیموکراسی و ڕێکخستنەوەی هاوچەرخی پەیوەندییەکانی کورد و تورکەوە دەتوانرێت ڕێگری لە مەترسییەکانی ناوچەکە و خوێنڕشتن بگیرێت و کۆمەڵگە لە قەیرانەکان ڕزگار بکرێت و بۆ ئەوەش نابێت کات بەفیڕۆ بدرێت.
-
شاندی ئیمراڵی دەم پارتی ئەمڕۆ سەردانی ئۆجەلان دەکات
شاندی ئیمراڵی دەم پارتی بۆ کۆبوونەوە لەگەڵ عەبدوڵڵا ئۆجەلان، رێبەری زیندانیکراوی پەکەکە، ئەمڕۆ سەردانی دوورگەکە دەکەن.
-
پڕۆژەی کۆتاییهێنان بە پەکەکە؛ بۆچی باخچەلی پێویستی بە ئۆجەلانە؟
دەوڵەت باخچەلی، ڕێبەری پارتی بزووتنەوەی نەتەوەیی تورکیا (MHP) کە ساڵانێکی درێژ دژی هەر جۆرە پەیوەندی و دۆسیەیەکی تایبەت بە ئۆجەلان بوو، ئێستا داوای پێدانی ڕۆڵێکی فەرمی بەو دەکات؛ ئەمەش زیاتر لە هەر شتێک بە نیگەرانییەکانی ئەنقەرە لەبارەی کۆنترۆڵکردنی فەرماندەکانی پەکەکە لە عێراق و سووریا دەبەسرێتەوە.
-
نوێنەری پارتی یەکسانی و دیموکراسیی گەلان:
شکستی پڕۆسەی ئاشتی لەگەڵ کورد، هەرەسی سیاسیی ئەردۆغانی بەدواوەیە
چەنگیز چاندار، نوێنەری پارتی یەکسانی و دیموکراسیی گەلان ڕایگەیاند کە پڕۆسەی ئاشتیی ئێستا لە تورکیا گەیشتووەتە قۆناغێک کە گەڕانەوە لێی زۆر دژوار بووە و لە ئەگەری هەرەسهێنانی ئەم پڕۆسەیەدا، ڕەجەب تەیب ئەردۆغانیش ڕووبەڕووی پێگەی سیاسیی خۆی دەبێتەوە.
-
ئامانجەکانی تورکیا لە گۆڕینی هەڵوێستی بەرامبەر بە کورد و ناوچەکە
بەپێی ڕاپۆرتێکی گۆڤاری "نەشیناڵ ئینترست"، ئامانجی سەرەکیی دانوستانەکانی نێوان تورکیا و کوردی ناوخۆی ئەو وڵاتە، کەمکردنەوەی گرژیی سیاسیی ناوخۆیی و فراوانکردنی هاوپەیمانیی سیاسیی ئەردۆغانە بۆ قۆناغی دوای ساڵی ٢٠٢٨. هەرچەندە ئەم پڕۆسەیە وەک هەوڵێک بۆ کۆتاییهێنان بە ململانێی درێژخایەنی نێوان دەوڵەت و پەکەکە دەخرێتە ڕوو، بەڵام پێدەچێت ئامانجە ڕاستەقینەکانی ئەردۆغان لە ئاشتەواییەکی سادە قووڵتر بن و زیاتر پەیوەندییان بە بەرژەوەندییە سیاسییە کەسییەکانی خۆیەوە هەبێت.
-
«تێکەڵبوونی دیموکراتیک»؛ کلیلی دەرک کردن بە وەرچەرخانی مێژوویی ئۆجەلان و پەکەکە
عەبدوڵڵا ئۆجەلان دوای بانگەوازە مێژووییەکەی بۆ هەڵوەشاندنەوەی پەکەکە و کۆتایی شەڕی چەکداری، ئێستا چەمکێکی نوێی بە ناوی «تێکەڵبوونی دیموکراتیک» خستووەتە چەقی پڕۆژە سیاسییەکەیەوە. بە گوتەی ئەو، ئەم چەمکە بە واتای خۆبەدەستەوەدان بە دەوڵەتی تورکیا نایەت، بەڵکو هەوڵێکە بۆ بنیادنانی جۆرە سیاسەتێک کە تێپەڕین بێت لە چەمکی دەوڵەت-نەتەوە، توندوتیژی و نەتەوەپەرستی.
-
کاریگەریی سەرسوڕهێنەری ئاشتیی نێوان تورکیا و کورد، لەسەر ناوچەکە
ڕۆژنامەنووسی دێرین و ناسراوی تورکیا دەڵێت ئاشتیی ڕاستەقینەی حکوومەتی تورکیا لەگەڵ کورد هاوکێشەکانی عێراق، سووریا و تەواوی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست دەگۆڕێت
-
ئەردۆغان: پاشەکشە لە پرۆسەی چارەسەری ناکەین و نەیارانی دڵخۆش نابن
سەرۆک کۆماری تورکیا، پێداگریی وڵاتەکەی لەسەر بەردەوامبوونی پرۆسەی چارەسەری دووپات کردەوە و ڕایگەیاند کە ڕێگە نادەن دژبەرانی ئەم پرۆسەیە بە ئامانجەکانیان بگەن.
-
هاوسەرۆکی دەم پارتی داوا دەکات کار لەسەر بەیاساییکردنی راپۆرتی کۆمیسیۆنی ئاشتی بکات
تولای هاتیمۆغڵوڵڵاری، هاوسەرۆکی گشتیی دەم پارتی، لە کۆبوونەوەی فراکسیۆنی پارتەکەیدا چەند داواکارییەکی گرنگی ئاراستەی نوعمان کورتوڵموش، سەرۆکی پەرلەمانی تورکیا کرد بۆ دەربازبوون لە چەقبەستوویی سیاسیی وڵات.
-
«زاگرۆس هیوا» وتەبێژی کەجەکە:
ئەندامانی پەکەکە تاوانێکیان ئەنجام نەداوە و پێویستییان بە لێبوردن نییە
«زاگرۆس هیوا» وتەبێژی کەجەکە، وێڕای ڕەتکردنەوەی هەوڵەکانی ئەنقەرە بۆ جیاکاریی یاسایی لەنێوان ئەندامانی پەکەکەدا، جەختی کردەوە کە ئەم ئەندامانە «هیچ تاوانێکیان ئەنجام نەداوە» و لە ئەنجامدا پێویستییان بە هیچ لێبوردنێک نییە.
-
ئایا پەکەکە بەڕاستی چەک دەکرێت؟
ئەلیزا مارکوس، شرۆڤەکاری باڵای پرسی کورد، بەتایبەت تورکیا، ئاماژەی دا بە لاوازیی سەربازیی پەکەکە و بەردەوامیی ڕۆڵی میحوەرەیی ئۆجەلان دەڵێت، ئەم گرووپە لە ئێستادا لەبارەی پڕۆسەی ئاشتییەوە جدییە، هەرچەندە داهاتووی دانوستانەکان هێشتا ناڕوونە.
-
بۆچی ڕۆشنبیرانی تورکیا لەئاست پڕۆسەی ئاشتیدا بێدەنگییان هەڵبژاردووە؟
بیرەوەریی دەستبەسەرکردنی ئەکادیمیستەکان، زیندانی کردنی لایەنگرانی گفتوگۆکانی پێشوو و بەردەوامیی کەشوهەوای ئەمنیی لە تورکیا، بووەتە هۆی ئەوەی زۆرێک لە ڕۆشنبیران، نووسەران و هونەرمەندانی ئەو وڵاتە لە پشتگیریکردنی ئاشکرای پڕۆسەی نوێی ئاشتی نێوان ئەنقەرە و پەکەکە خۆیان بپارێزن؛ پڕۆسەیەک کە بە بڕوای ڕەخنەگران هێشتا فاقیدی شەفافیەت و هەنگاوی کردەیی دەسەڵاتە.
-
ئایا وەرزێکی نوێ لە پەیوەندییەکانی ئەنقەرە و کورد دەستی پێکردووە؟
پڕۆسەی ئاشتی لەنێوان ئەنقەرە و پەکەکە هاوکێشە سیاسییەکانی لە عێراق و سووریا بردۆتە قۆناخێکی نوێ کە لەم قۆناخەدا دۆژمنە دێرینەکانی تورکیا هێدی هێدی دەبنە هاوبەشی ئەمنی و سیاسی ئەو وڵاتە.
-
شرۆڤەکارێکی پرسی کورد شی دەکاتەوە؛
پێگەی تەمومژاویی پەکەکە و ئۆجەلان لە پرۆسەی ئاشتی تورکیادا
لە کاتێکدا بێسەروبەریی پارتی کرێکارانی کوردستان (PKK) و پێگەی ناڕوونی عەبدوڵڵا ئۆجەلان لە پرۆسەی ئاشتیدا لەگەڵ حکوومەتەکەی ڕەجەب تەییب ئەردۆغان بەردەوامە، بە وتەی "ئەلیزا مارکۆس"، ئەم گرووپە دوای ڕاگرتنی خەباتی چەکداری تووشی جۆرێک لە سەرلێشێواوی ستراتیژی بووە و چارەنووسی دانوستانەکانیش هێشتا لە نێو تەمومژدایە.
-
دەستپێشخەرییەکی چاوەڕواننەکراو؛
باخچەلی پێشنیازی پێگەی فەرمی بۆ ئۆجەلان دەکات و دەم پارتیش پێشوازیی لێدەکات
لە وەرچەرخانێکی سیاسیی نوێدا لە تورکیا، دەوڵەت باخچەلی، سەرۆکی پارتی بزووتنەوەی ناسیۆنالیست (مەهەپە)، پێشنیازێکی کەم وێنە دەخاتە ڕوو و داوا دەکات پێگەیەکی فەرمی بە عەبدوڵا ئۆجەلان، سەرۆکی زیندانیکراوی پارتی کرێکارانی کوردستان (پەکەکە) بدرێت لە چوارچێوەی پڕۆسەی سیاسیدا.
-
پەکەکە "بزووتنەوەی ئاپۆیی" ڕاگەیاند و تۆپەکەی خستە گۆڕەپانی ئەنقەرەوە
لەیەکەم ساڵیادی کۆنگرەیدا؛ پەکەکە بزووتنەوەیەکی نوێی راگەیاند و دەڵێت ئەرکی خۆیان جێبەجێ کردووە و ئێستا نۆرەی دەوڵەتی تورکیایە هەنگاوی یاسایی بنێت.
-
پەرلەمانتارێکی تورکیا هۆشداری دەدات:
شکستی پرۆسەی ئاشتی، هەرەسهێنانی حکوومەتی لێدەکەوێتەوە
کانی تورون، پەرلەمانتاری تورکیا جەختی لەسەر پێویستیی گرتنەبەری هەنگاوی بەپەلە، بۆ پرۆسەی ئاشتی لە تورکیا کرد لەوانەش ئازادکردنی سەلاحەدین دەمیرتاش و هۆشداری دا کە سستبوونی حکوومەت لە پێشخستنی پرۆسەی ئاشتیدا دەبێتە هۆی ڕاگرتنی پرۆسەکە و لێکەوتەی سیاسیی قورسی لێبکەوێتەوە، لەوانەش ڕووخانی حکوومەت.
-
قەرەیلان:
دەوڵەتی تورکیا هەنگاو بۆ پرۆسەی ئاشتی نانێت و داوای ڕادەستبوون دەکات
موراد قەرەیلان، ئەندامی فەرماندەیی ناوەندی پاراستنی گەل ڕایگەیاند، دەوڵەتی توركیا کە هەنگاوی کۆنکرێتی نانێت و رادەستبوون دەسەپێنێت، پڕۆسەی ئاشتی و کۆمەڵگەی دیموکراتیکی راوەستاندووە.
-
دەم پارتی داوای یاساییکردنی پێگەی ئۆجەلان لە حکوومەتی تورکیا دەکات
بریکاری سەرۆکی فراکسیۆنی پارتی یەکسانی و دیموکراسیی گەلان (دەم پارتی)، داوای لە حکوومەتی تورکیا کرد هەنگاوی کردەیی بنێت بۆ یاساییکردنی پێگەی دانوستاندنی عەبدوڵڵا ئۆجەلان.
-
هاوسەرۆکی پارتی یەکسانی و دیموکراسیی گەلان:
حکوومەت بە مەبەست پرۆسەی ئاشتی لە تورکیا دوا دەخات و لەئێستادا گەیشتووەتە ئاستی وەستان
تولای هاتیمۆغولاری، هاوسەرۆکی پارتی یەکسانی و دیموکراسیی گەلان (DEM) رایگەیاند: پرۆسەی ئاشتی لە تورکیا زۆر بە سستی دەڕوات و گەیشتووەتە ئاستی وەستان.