kurdpress

قەیرانی سەگە بەرەڵاکان لە کوردستان؛

منداڵانی سنە قوربانیی خەمساردیی بەرپرسانی شار

ساڵانێکە هێرشی سەگە بەرەڵاکان بۆ سەر هاووڵاتییان، بەتایبەت منداڵان، بووەتە یەکێک لە ناخۆشترین هەواڵە دووبارەکانی پارێزگای کوردستان. هەر جارێک کە ڕووداوێک دەقەومێت، خێزانێک دەکەوێتە ناو دڵەڕاوکێ و ترسەوە، منداڵێک ڕەوانەی نەخۆشخانە دەکرێت و بەرپرسانیش بۆ چەند ڕۆژێک بەڵێن دەدەن؛ بەڵام هەر کە شەپۆلی میدیایی کپ بووەوە، هەموو شتێک دەگەڕێتەوە دۆخی پێشووی خۆی. وەک بڵێی لە لای هەندێک لە شارەوانییەکانی کوردستاندا، ژیانی خەڵک تەنیا ئەو کاتە گرنگ بێت کە وێنەی خوێناویی منداڵێک لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا بڵاو دەبێتەوە.

کوردستان؛ دەروازەی بازرگانیی ڕۆژئاوای ئێران

گەشەکردنی %۱۵۸ـی بازرگانیی دەرەکی، بەرزبوونەوەی %۳۶ـی بەهای ترانزێتی کاڵاکان و تۆمارکردنی زیاتر لە ۷۱۲ ملیۆن دۆلار ئاڵوگۆڕی بازرگانی تەنیا لە دوو مانگی یەکەمی ساڵی ۱۴۰۵دا، نیشانی دەدات کە سنوورەکانی کوردستان زیاتر لە هەر کاتێکی تر بوونەتە یەکێک لە گرنگترین خاڵە بەهێزە جیۆ-ئابوورییەکانی ئێران؛ توانستێک کە ئەگەر لەگەڵ پەرەپێدانی ژێرخانەکان و ئاسانکاریی بازرگانیدا هاوڕێ بێت، دەتوانێت ئەم پارێزگایە بکاتە چەقی بازرگانیی ڕۆژئاوای وڵات و بازنەی بەستنەوەی ئێران بە بازاڕەکانی ناوچەکەوە.

دوو جەمسەریی هێز لە هەرێمی کوردستان؛ بەرژەوەندییەکی هاوبەش بۆ واشنتۆن، ئەنقەرە و بەغدا

پشکنین و شیکارییەکانی ماڵپەڕی "نەشناڵ کۆنتێکست" ئاماژە بەوە دەکەن کە بە پێچەوانەی بۆچوونە باوەکانەوە، ئەمریکا، تورکیا و تەنانەت بەغداش، لە بەردەوامیی بوونی دوو چەقی دەسەڵات لە هەرێمی کوردستان ناڕازی نین. لە ڕوانگەی ئەم لایەنە کاریگەرانەوە، ململانێی نێوان پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان ڕێگرە لەوەی هیچ کامیان ببێتە تاکە بڕیاردەر و یاریزانی سەرەکی لە دۆسیەکانی وەک: پەیوەندی لەگەڵ تورکیا، ڕێڕەوە بازرگانییەکان، پرسه ئەمنییەکان و کەرتی وزەدا؛ ئەم هاوسەنگییەش وای کردووە کە هێزی گفتوگۆ و مانۆڕی هێزە دەرەکییەکان پارێزراو بێت.

ڕۆڵی ژنانی کورد لە سوپای نوێی سووریادا

ئەو ژنانەی کە لە جەنگەکانی کۆبانێ، ڕەققە و دژی داعش لە هێڵەکانی پێشەوەی بەرگریدا جەنگان، ئێستا لە سووریای پاش ئەسەددا پێگەیەکیان لە سوپای نوێدا نییە. لە کاتێکدا کە هەزاران هێزی پیاوی کورد لە پێکهاتەی سەربازیی دیمەشقدا تێکەڵ کراون، داهاتووی هێزەکانی ژنانی کوردی سووریا هێشتا نادیارە.

میراتی لەیلا زانا بۆ کورد

میراتی لەیلا زانا بۆ کورد تەنها لە ئامادەبوونی لە پەرلەمانی تورکیا یان ساڵانی زیندانیکردنی کورت نابێتەوە. ئەو بۆ زۆرێک لە کوردەکان هێمای خەباتێکی مەدەنییە بۆ بە فەرمی ناساندنی ناسنامە، زمان و مافە سیاسییەکان. کارەکەی ئەو لە ساڵی ١٩٩١دا، کاتێک دوای خوێندنی سوێندی فەرمی، ڕستەیەکی کورتی لەسەر «براینی گەلی تورک و کورد» هێنایە زمان، بوو بە یەکێک لە ماندگارترین و مێژووییترین ساتەکانی مێژووی هاوچەرخی کورد.

پۆلیتیکۆ: پرسی کورد لە کارنامەی ناتۆ لادراوە

گۆڤاری پۆلیتیکۆ لە زاری دیپلۆماتکارانی ناتۆوە ئاشکرای کردووە کە دوای پرۆسەی چەکداماڵینی پەکەکە، پرسی کورد کە ساڵانێک بوو یەکێک لە تەوەرەکانی ناڕوونی و ناکۆکی نێوان تورکیا و هەندێک لە هاوپەیمانەکانی بوو، ئێستا بە دەگمەن لە کۆبوونەوەکانی ئەم هاوپەیمانێتییەدا دەخرێتە بەرباس.

گێڕانەوەی دژبەیەکی تورکیا و حزبە کوردییەکان لەبارەی پڕۆسەی ئاشتییەوە

لە کاتێکدا حکوومەتی تورکیا لە لێواری پێشکەشکردنی پڕۆژەیاسایەکدایە بۆ دارشتنی چوارچێوەی یاسایی پرۆسەی چەکداماڵینی پەکەکە، ناکۆکی نێوان ئەنقەرە و بزووتنەوەی سیاسی کورد لە پرسی کات تێپەڕیوە و ئێستا لەسەر جەوهەر و ماهیەتی ئەم یاسایە چڕبووەتەوە؛ حکوومەت وەک ئامرازێک بۆ کۆتاییهێنان بە چالاکیی چەکداری دەیبینێت، بەڵام پارتی دەم (DEM) و کەجەکە (KCK) داوا دەکەن بکرێتە چوارچێوەیەک بۆ چاکسازیی دیموکراتی و چارەسەری سیاسیی پرسی کورد.

لێکەوتەکانی کشانەوە گەورەکەی پەکەکە لە هەرێمی کوردستان

دوای کشانەوەی پەکەکە لە ناوچە سنوورییەکانی تورکیا، لە ئێستادا ڕاپۆرتەکان باس لە چۆڵکردنی "گارە" دەکەن کە یەکێکە لە گرنگترین ناوەندە ستراتیژییەکانی پەکەکە؛ هەنگاوێک کە زۆر کەس بە نیشانەی چوونە ناو قۆناغی بێگەڕانەوەی پرۆسەی ئاشتی دەزانن.

وەرچەرخانی ستراتیژی؛

نهێنیی ئاساییبوونەوەی پەیوەندییەکانی ئەنقەرە و سلێمانی

پەیوەندییەکانی نێوان تورکیا و یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، کە سەردەمێک بەهۆی دەرکردنی نوێنەری یەکێتی لە ئەنقەرە، قەدەغەکردنی گەشتە ئاسمانییەکانی سلێمانی و تۆمەتبارکردنی بە هاوکاریی پەکەکە گەیشتبووە نزمترین ئاستی خۆی، ئێستا لەسەر ڕێڕەوی چاککردنەوەدایە. زنجیرە دیدارەکانی ئەم دواییەی بەرپرسانی هەردوولا نیشانی دەدەن کە ئەنقەرە و سلێمانی، بەهۆی گۆڕانی هاوکێشە ناوچەییەکانەوە، وەرزێکی نوێیان لە هاوکاری دەستپێکردووە.