پرسی کورد
-
تەییب تەمەل وتەکانی ئۆجەلان وەبیر دێنێتەوە؛
ئۆجەلان: بەبێ بەشداریی من، پڕۆسەی ئاشتی دەکەوێتە بەر پەلاماری تێکدان
تەییب تەمەل جێگری هاوسەرۆکانی گشتیی دەم پارتی ڕایگەیاند پڕۆسەی ئاشتی و کۆمەڵگەی دیموکراتیک لە قۆناغێکی زۆر هەستیاردایە و یاسای چوارچێوەیی کە ماوەیەکی درێژە لە ڕۆژەڤدایە گەیشتووەتە ئاستی کۆتایی و چاوەڕوان دەکرێت ڕەشنووسەکەی لەم هەفتەیەدا لەلایەن ئاکپارتییەوە ڕادەستی سەرۆکایەتیی پەرلەمان بکرێت و دوای ئەوەش لە ڕۆژانی سێشەممە یان چوارشەممەدا بۆ کۆمیسیۆنی دادپەروەری ڕەوانە بکارێت و تا ڕۆژی پێنجشەممەش لە لێژنەی گشتیدا وەک یاسا پەسەند بکارێت و پاشان لەلایەن سەرۆککۆمارەوە بڕیاری لەسەر بدرێت و لە ڕۆژنامەی فەرمیدا بڵاو بکارێتەوە.
-
خوێندن و پەروەردە؛ دوا دەرمانی سەعیدی نەورەسی بۆ کورد
سەعید نەورەسی کەسایەتییەکی تەنها ئاینی نەبوو، بەڵکو وەکو بەشێک لە پرسی مێژووی کوردان سەیر دەکرێت؛ پرسێک کە تێیدا ناسنامە، پەروەردە و فێرکاری، یەکێتی و ئەگەری مانەوە بەیەکەوە گرێ دراون. نەورەسی ڕەگی قەیرانی کوردانی نەوەک تەنها لە گوشاری دەرەکی، بەڵکوو لە ناخ و ناوەوەی کۆمەڵگە و لە سێگۆشەی هەژاری، نەزانی و دووبەرەکیدا دەبینی، و لەم دیدگایەشەوە پەروەردەی دەکردە گرنگترین ئامرازی بونیادنانەوەی کۆمەڵایەتی و نیشتمانی. بەم هۆیەوە، ئامۆژگارییە بەناوبانگەکەی «بخوێننەوە، بخوێننەوە، بخوێننەوە» لەم گێڕانەوەیەدا دروشمێکی ئەخلاقیی سادە نییە، بەڵکوو پوختەی تێڕوانینێکی ستراتیژییە بۆ ڕزگارکردنی کورد لە پەشۆکاوی، داڕمانی مێژوویی و لاوازیی هۆشیاریی گشتی.
-
میدیاکانی تورکیا:
لەچوارچیوەی پرۆسەی ئاشتیدا سەرکردەکانی PKK لە سلێمانی نیشتەجێ دەکرێن
٢٠٠ سەرکردەی پەکەکە کە رێگەیان پێنادرێت بچنەوە ناو تورکیا، لەچوارچیوەی پرۆسەی ئاشتیدا لە سلێمانی نیشتەجێ دەکرێن.
-
مستەفا قەرەسوو:
نابێت پرۆسەی ئاشتی تەنها لە چوارچێوەی چەکداناندا بمێنێتەوە
مستەفا قەرەسوو، ئەندامی کۆنسەی بەڕێوەبەری کەجەکە، لە گفتوگۆیەکدا باس لە پرۆسەی ئاشتی و داهاتووی پرسی کورد لە تورکیا کرد و گوت پەکەکە بە شێوەیەکی ئاشکرا کۆتایی بە تێکۆشانی چەکداری لە دژی تورکیا هێناوە و ئامادەیە لە چوارچێوەی تێکۆشانی سیاسی و دیموکراتیکدا بەشداری بکات، بە مەرجێک زەمینەی یاسایی و سیاسی بۆ ئەوە دابین بکرێت.
-
١٢٠ گفتوگۆی تایبەتی کوردپرێس لەگەڵ شارەزایانی ڕۆژئاوا؛
لێکدانەوەی «سەقفی شووشەیی» پشتگیریی ڕۆژئاوا لە کوردەکان
لێکدانەوەی گشتگیری دوازدە ساڵ گفتوگۆ لەگەڵ شارەزایانی دیاری ڕۆژئاوا، پەیامێکی ڕوونی لێدەکەوێتەوە؛ پشتگیریی واشنتۆن و پایتەختە ئەورووپییەکان لە کوردەکان، هەرگیز لە سنووری تێکدانی سیستەمی «دەوڵەت ـ نەتەوە» و تووڕەکردنی هاوپەیمانە هەرێمایەتییەکانیان، بە تایبەتی تورکیا، تێناپەڕێت. ئەم «سەقفی شووشەیی»ەش بەردەوامترین و نەگۆڕترین بنەمای سیاسەتی ڕۆژئاوا بەرامبەر پرسی کوردە.
-
وەزیری دادی تورکیا:
هیچ هەموارکردنەوەیەک بۆ لێبووردنی گشتی لە پڕۆژەیاسای پرۆسەی چارەسەریدا بوونی نییە
وەزیری دادی تورکیا دەڵێت، چاوەڕوان دەکرێ هەفتەی داهاتوو پڕۆژەیاسایەکی ۱۵ مادەیی تایبەت بە پرۆسەی چارەسەریی پرسی کورد لە لیژنەی کاروباری دادی پەرلەمان تاوتوێ بکرێ و دواتریش ئاراستەی سەرۆکایەتیی پەرلەمان بكرێ.
-
ئایشەگوڵ دۆغان: لە قۆناخی کۆتایی پرۆژەیاسای پڕۆسەی چارەسەریداین
وتەبێژی پارتی یەکسانی و دیموکراسیی گەلان (دەم پارتی) رایگەیاند: کارەکان بۆ ئامادەکردنی رەشنووسی پرۆژەیاسای پرۆسەی چارەسەریی پرسی کورد گەیشتوونەتە قۆناخی کۆتایی.
-
بۆچی ئاشتی نێوان ئەنقەرە و کورد هێشتا دوورە دەستە؟
لە کاتێکدا هیوای دەستپێکردنەوەی پرۆسەی ئاشتی زیاد دەکات، هەندێک شرۆڤەکار پێیان وایە ناکۆکی لەسەر مافە سیاسی و ناسنامەییەکانی کورد هێشتا گرنگترین بەربەستی گەیشتن بە ڕێککەوتنێکی هەمیشەییە.
-
سووتاندنی دەرفەتەکان؛
خوێندنەوەیەک بۆ شکستی لیژنەی ئاشتیی پەرلەمانی تورکیا لە چارەسەرکردنی پرسی کورد
بڕیار بوو لیژنەی «تەبایی نیشتمانی، برایەتی و دیموکراسی»ی پەرلەمانی تورکیا ببێتە پردێکی پێوەندی لە نێوان پرۆسەی ئاشتی، کۆمەڵگەی مەدەنی و قوربانیانی ململانێکانی چەند دەیەی ڕابردوودا، بەڵام بە بڕوای توێژەرانی قوتابخانەی ئابووریی لەندەن، سنووردارکردنی ئەم لیژنەیە لە چوارچێوەی ئەمنیی دەوڵەتدا و بێباکی بەرامبەر بە مافەکانی کورد و دادپەروەریی ڕاگوزەر، ئەم دامەزراوەیەی کردووەتە نموونەیەکی بەرچاو لە لەدەستدانی دەرفەتەکان لە پێناو چارەسەرکردنی پرسی کورددا.
-
ئایا لیندسی گراهام دۆستی کورد بوو؟
ئایا لیندسی گراهام، سناتۆری بەدەسەڵاتی کۆماریخوازی ئەمریکا، دەکرێت بە "دۆستی کوردەکان" ناو ببرێت؟ پێداچوونەوەی هەڵوێستەکان، پڕۆژەیاساییەکان، وتارەکان و لێدوانە فەرمییەکانی ئەو لە ماوەی زیاتر لە دەیەیەکدا نیشانی دەدات کە گراهام لەو کەمە سیاسەتمەدارە ئەمریکییانە بوو کە بە شێوەیەکی بەردەوام بەرگری لە پێشمەرگەکانی هەرێمی کوردستان و هێزەکانی سووریای دیموکرات وەک هاوبەشە ستراتیژییەکانی واشنتۆن دەکرد و تەنانەت بۆ پشتگیریکردنی ئەوانیش پڕۆژەیاسای پێشکەش کرد. لەگەڵ ئەوەشدا، پشتگیری ئەو لە کوردەکان هەرگیز بە مانای پاڵپشتی لە سەربەخۆیی کوردستان یان هەموو ڕەوتە سیاسی و سەربازییەکانی کورد نەبوو؛ بەڵکوو لە چوارچێوەی بەرژەوەندییەکانی ئاسایشی نەتەوەیی ئەمریکا، شەڕی دژ بە داعش و پاراستنی اعتباری واشنتۆن لە هەمبەر هاوپەیمانەکانیدا پێناسە دەکرا. مردنی لەناکاوی ئەو لە ٧١ ساڵیدا، بارێکی دیکە ئەم پرسیارەی هێناوەتە ئاراوە کە پێگەی گراهام لە مێژووی پەیوەندییەکانی ئەمریکا و کوردەکاندا چی بوو و ئایا دەکرێت ئەو وەک یەکێک لە نزیکترین دۆستەکانی کورد لە کۆنگرێسی ویلایەتە یەکگرتووەکاندا دابنرێت؟
-
نوێنەری دەم پارتی:
تورکیا پرۆسەی ئاشتیی بەستووەتەوە بە پێشهاتەکانی کوردستانی سووریاوە
نوێنەری وان لە پارتی یەکسانی و دیموکراتیی گەلان (دەم پارتی) بە ئاماژەدان بە کۆبوونەوەی ئەم دواییەی ناتۆ لە ئەنقەرە، بانگەشەی ئەوەی کرد کە ئەرکێکی نوێ لە چوارچێوەی ناتۆدا بۆ تورکیا دیاری کراوە. بە گوتەی ئەو، حکوومەتی تورکیا پرۆسەی چارەسەرکردنی پرسی کوردی بە پێشهاتەکانی ئەم دواییەی کوردستانی سووریا و هەندێک ڕەچاوکردنی تری سیاسەتی دەرەوەوە بەستووەتەوە.
-
مستەفا قەرەسوو:
عەقڵییەتی ئەمنی ناتوانێت پرسی کورد لە تورکیا چارەسەر بکات
لەسەروبەندی پێشهاتە سیاسییەکانی ناوچەکە و باسی پرۆسەی ئاشتیدا، مستەفا قەرەسوو، ئەندامی کۆنسەی بەڕێوەبەری کەجەکە، لە دیمانەیەکی تایبەتدا لەگەڵ کەناڵی "مەدیا خەبەر تیڤی"، ڕوانگەی تەڤگەری ئازادیی کوردستان (پەکەکە/کەجەکە)ی سەبارەت بە مافەکانی کورد و ئاسۆی چارەسەری لە تورکیا خستەڕوو.
-
میراتی لەیلا زانا بۆ کورد
میراتی لەیلا زانا بۆ کورد تەنها لە ئامادەبوونی لە پەرلەمانی تورکیا یان ساڵانی زیندانیکردنی کورت نابێتەوە. ئەو بۆ زۆرێک لە کوردەکان هێمای خەباتێکی مەدەنییە بۆ بە فەرمی ناساندنی ناسنامە، زمان و مافە سیاسییەکان. کارەکەی ئەو لە ساڵی ١٩٩١دا، کاتێک دوای خوێندنی سوێندی فەرمی، ڕستەیەکی کورتی لەسەر «براینی گەلی تورک و کورد» هێنایە زمان، بوو بە یەکێک لە ماندگارترین و مێژووییترین ساتەکانی مێژووی هاوچەرخی کورد.
-
پۆلیتیکۆ: پرسی کورد لە کارنامەی ناتۆ لادراوە
گۆڤاری پۆلیتیکۆ لە زاری دیپلۆماتکارانی ناتۆوە ئاشکرای کردووە کە دوای پرۆسەی چەکداماڵینی پەکەکە، پرسی کورد کە ساڵانێک بوو یەکێک لە تەوەرەکانی ناڕوونی و ناکۆکی نێوان تورکیا و هەندێک لە هاوپەیمانەکانی بوو، ئێستا بە دەگمەن لە کۆبوونەوەکانی ئەم هاوپەیمانێتییەدا دەخرێتە بەرباس.
-
کورد هەنگاوی بۆ ئاشتی هەڵگرتووە و چاوڕێی وەڵامی ئەردۆغانە
سەرکردە و شرۆڤەکارانی کورد دەڵێن ئێستا کە پهکهکه چەکی داناوە، نۆرەی حکوومەتی تورکیایە تا بە چاکسازیی سیاسی و یاسایی، متمانە لەدەستچووەکە سەرلەنوێ بونیاد بنێتەوە.
-
هاوسەرۆکانی دەم پارتی داوای بەشداریی خەڵک لە "میتینگی ئازادی" دەکەن
هاوسەرۆکانی پارتی یەکێتی و دیموکراسیی گەلان (دەم پارتی) بە بڵاوکردنەوەی پەیامی ڤیدیۆیی، داوایان لە گەل کرد بەشداری لەو گردبوونەوە جەماوەرییانەدا بکەن کە بە ئامانجی پشتگیریکردن لە ئازادیی عەبدوڵڵا ئۆجەلان و چارەسەرکردنی پرسی کورد بەڕێوەدەچن.
-
یاسای هەڵوەشاندنەوەی پەکەکە؛ قۆناغی تەماویی پرۆسەی ئاشتی لە تورکیا
سەرەڕای پشتڕاستکردنەوەی فەرمیی ڕەجەب تەیب ئەردۆغان سەبارەت بە داڕشتنی یاسایەکی تایبەت بۆ هەڵوەشاندنەوەی پەکەکە، ناکۆکی لەسەر کاتی جێبەجێکردنی، ڕادەی لێبووردنەکە و چارەنووسی عەبدوڵڵا ئۆجەلان، پرۆسەی ئاشتیی نێوان حکوومەتی تورکیا و بزووتنەوەی کوردی گەیاندووەتە قۆناغێکی هەستیار و پڕ لە لێڵی.
-
١١٢ کەسایەتیی سیاسی و یاسایی تورکیا داوای قەدەغەکردنی میتینگەکانی ئازادیی ئۆجەلانیان کرد
گرووپێک کە لە ١١٢ کەس پێکهاتوون، لەوانەش وەزیرانی پێشوو، دادوەرانی خانەنشین، سەربازییانی خانەنشین، مامۆستایانی زانکۆ، ڕۆژنامەنووسان، پارێزەران و نوێنەرانی ڕێکخراوە مەدەنییەکان، بە بڵاوکردنەوەی بەیاننامەیەکی هاوبەش لەژێر ناونیشانی «نەخێر بۆ میتینگەکانی ئازادیی ئۆجەلان»، داوایان کرد کە ئەو گردبوونەوانەی بڕیارە بۆ ئازادیی عەبدوڵڵا ئۆجەلان بەڕێوەبچن، قەدەغە بکرێن.
-
دوران کاڵکان: پەکەکەی پێشوو کۆتایی پێهات، ناگەڕێینەوە بۆی
دوران کاڵکان جەختی کردەوە لەسەر ئەوەی کە "پەکەکە ناگەڕێتەوە بۆ ڕابردوو"، و ئازادیی جەستەیی عەبدوڵڵا ئۆجەلانی وەک مەرجی سەرەکی بۆ چوونەپێشەوەی پرۆسەی ئاشتی لەقەڵەم دا.
-
لە سەروبەندی کۆڕبەندی ئەنقەرە؛ کەنەکە چوار داواکاریی سەرەکی ئاراستەی ناتۆ دەکات
کەنەکە، پێش کۆبوونەوەی لوتکەی ناتۆ کە لە ٧ و ٨ـی تەممووز لە ئەنقەرە بەڕێوەدەچێت، نامەیەکی کراوەی ئاڕاستەی وڵاتانی ئەندامی ناتۆ کرد، کە چەند خواستێک پەیوەست بە پرۆسەی ئاشتی و کۆمەڵگەی دیموکراتیک لەخۆ دەگرێت.
-
دەم پارتی:
پێویستە پەرلەمان ڕاپۆرتی لیژنەی ئاشتی بە زووترین کات بکات بە یاسا
فراکسیۆنی پارتی یەکسانی و دیموکراسیی گەلان (دەم پارتی) بە جەختکردنەوە لەسەر پێویستیی دروستکردنی پاڵپشتیی یاسایی بۆ "پرۆسەی ئاشتی و کۆمەڵگەی دیموکراتیک"، داوای خێراکردنی پەسندکردنی "یاسای چوارچێوە" و جێبەجێکردنی کرداریی ڕاپۆرتی لیژنەی پەرلەمانی کرد.
-
سەبری ئۆک:
تەنیا ئامانجی دەوڵەتی تورکیا چەککردنی کوردە نەک چارەسەرکردنی پرسی کورد
ئەندامی کۆنسەی ڕێبەرایەتیی (کەجەکە)، ڕەخنەی لە هەڵوێستی دەوڵەتی تورکیا گرت بەرامبەر بە پرسی کورد و ڕایگەیاند کە پرۆسەی "ئاشتی و کۆمەڵگەی دیموکراتیک" هێشتا نەگەیشتووەتە بنبەست، بەڵام ڕووبەڕووی کۆسپ و تەحەدای جیدی بووەتەوە.
-
ئەحمەد تورک: من خۆم پرسی کوردم؛ ناسنامە و زمانم نکۆڵییان لێ دەکرێت
ئەحمەد تورک دەڵێت پرسی کورد هێشتا ڕیشەی لە نکۆڵیکردنی ناسنامە، زمان و مافە سیاسییەکانی کورداندایە و ڕاشیگەیاند: «پرسی کورد منم؛ گەلێک کە هێشتا بە فەرمی نەناسراوە.»
-
عەبدوڵڵا ئۆجەلان:
دیموکراسیی خۆجێی دەتوانێت چارسەری زۆرینەی پرسەکانی تورکیا بێت
ڕێبەری زیندانییکراوی پەکەکە پەیامێکی بۆ کۆنفرانسی ئیدارە خۆجێیەکان نارد و گوتی: "دیموکراسیی خۆجێی شادەماری ئینتیگراسیۆنی دیموکراتیکە کە ئێمە هەوڵدەدەین لە پرۆسەی ئاشتی و کۆمەڵگەی دیموکراتیکدا بەدی بهێنین".
-
وۆرکشۆپی زمانی کوردی لە وان:
بێ دەستەبەرکردنی مافە زمانەوانییەکان، پرسی کورد چارەسەر نابێت
وۆرکشۆپی «پێگەی یاساییی زمانی کوردی و خوێندن بە زمانی دایک» بە دەستپێشخەریی ئەنجومەنی زمان، کولتوور و هونەری ئانکا (ANKA-DER) لە ناوەندی بازرگانیی جیهانیی وان بەڕێوەچوو.
-
تونجەر باکرهان، هاوسەرۆکی دەم پارتی:
چارەسەرکردنی پرسی کورد بەشێکە لە پرۆسەی دیموکراتیزەکردنی تورکیا
"تونجەر باکرهان" هاوسەرۆکی پارتی یەکسانی و دیموکراسیی گەلان جەخت لەسەر پێویستیی داڕشتنەوەی پەیوەندییەکانی نێوان کورد و تورک لەسەر بنەمای یەکسانی دەکاتەوە و پرۆسەی ئێستا لە سەرووی تەنها چارەسەرکردنی پرسی کورد دەزانێت و وەک بەشێک لە پرۆسەی دیموکراتیزەکردنی تورکیا وەسفی دەکات.
-
خوێندنەوەیەک بۆ بەرنامەی عەلی زەیدی؛ هەرێمی کوردستان لە پەراوێزدا
مەسعوود عەبدولخالق، شرۆڤەکاری پرسە سیاسییەکان، بە وردبوونەوە لە بەرنامە ١٣ پەڕەییەکەی «عەلی زەیدی» بۆ حکوومەتی داهاتووی عێراق، ئاماژە بە دووپاتنەبوونەوەی ناوی هەرێمی کوردستان و نەمانی وشەی «فیدراڵیزم» لە ئەدەبیاتی فەرمیی بەغداد دەکات. ناوبراو پێی وایە پەککەوتنی دامەزراوە ناوخۆییەکانی هەرێم، بووەتە هۆی ئەوەی کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی و بەغداد چیتر هەرێمی کوردستان وەک هێزێکی دیپلۆماسی جیدی لەبەرچاو نەگرن.
-
هاوسەرۆکی دەم پارتی:
تورکیا هیچ هەنگاوێکی کردەیی بۆ پڕۆسەی ئاشتی هەڵنەگرتووە
هاوسەرۆکی دەم پارتی، لەبارەی پرۆسەی ئاشتی رایگەیاند،:"لە چوارچێوەی پرۆسەکەدا هێشتا هیچ هەنگاوێکی کردەییمان لەم دەسەڵاتەوە نەبینیوە".
-
سەرۆکی پەرلەمانی تورکیا:
هەلومەرجەکە پاڵ بە ئەنقەرەوه دەنێت بەرەو چارەسەرێکی مێژویی بۆ پرسی کورد
سەرۆکی پەرلەمانی تورکیا لهبارهى پرسى كورد و ههوڵهكانى ئاشتییهوه پهیامێكى بڵاو كردهوه و ڕایگهیاند: "هەلومەرج پاڵ بە ئەنقەرەوه دەنێت بەرەو چارەسەرێکی مێژویی بۆ پرسی کورد".
-
سەرۆكی پەرلەمانی توركیا:
ئەمجارە پرسی کورد بە سەرکەوتوویی چارەسەر دەکەین
نوعمان کورتوڵموش ڕایگەیاند ئەمجارە پرۆسەی ئاشتی لە تورکیا سەردەكەوێت و جارێکی دیکە لە گوند و کوێستانەکانی ئەم وڵاتە و ناوچەیە، دەنگی بۆمببارانکردن نابیستینەوە.