kurdpress

کۆدشکێنی لە پڕوپاگەندەیێک؛

شیکردنەوەی ئیدیعای پڕچەک کردن لەلایەن واشنتنەوە لەدژی کورد/ محەمەد هادیفەر

لە دوای دووبارەبوونەوەی تۆمەتەکانی دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا دژ بە هێزە کوردییەکان بەوەی کە چەکی سەربازییان شاردووەتەوە؛ ئەم یادداشتە بە دیدێکی ڕەخنەیی و بە پشتبەستن بە داتاکانی مەیدانی و مێژوویی، ئەو بانگەشەیە وەک بەشێک لە ستراتیژییەکی ئاڵۆزی ڕاگەیاندنی-ئەمنی هەڵدەسەنگێنێت. ئەم یادداشتە، هاوکات لەگەڵ دژایەتیی گوتاری سووکایەتیپێکەری واشنتۆن بەرامبەر بە پێشینەی مێژوویی بەرگریی کورد، دەپەرژێتە سەر لێکۆڵینەوە لەو کەلێنە قووڵەی کە لەنێوان دەسەڵاتی حزبی لە هەرێمی کوردستان و ئیرادەی گشتیی خەڵکدا هەیە. یادداشتەکە وابیر دەکاتەوە کە ئەم تۆمەتبارکردنە، پەردەیەکە بۆ بەڕێوەبردنی گرژییە ناوچەیییەکان و پەردەپۆشکردنی ئەو بۆشایییە کە لە سیستمی فەرمانڕەواییی هەرێمدا هەن.

زانکۆکانی ئێران و ئاسایشی نەتەوەیی؛ هاوکاری چین و ترسی ئیسرائیل لە زانکۆکان/ دڵشاد مەجید

دڵشاد مەجید، ڕۆژنامەنووس و شرۆڤەکاری سیاسیی کورد، لە یاداشتێکدا کە لە لاپەڕەی تایبەتی خۆی لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی فەیسبووک بڵاوی کردووەتەوە، ستراتیژیی ئیسرائیل لە ڕووبەڕوبوونەوەی «هێزی نەرم»ی کۆماری ئیسلامیی ئێراندا شی دەکاتەوە. ناوبراو بە پشتبەستن بە ئامار و داتاکانی ناوەندەکانی توێژینەوەی ئیسرائیل، ئەوە ڕوون دەکاتەوە کە چۆن تێکەڵبوونی «زانیاریی خۆماڵی (بۆماوەیی)»ی ئێران و «هاوکارییە ستراتیژییە زانستییەکانی لەگەڵ چین»، بووەتە گەورەترین ترسی ئەمنیی تەلئەبیب؛ ئەمەش وای کردووە قۆناغی هێرشەکانی ئیسرائیل لە پێگە سەربازییەکانەوە بگۆڕدرێن بۆ سەر زانکۆکان، زانایان و ژێرخانە تاقیگەیییەکانی ئێران. ئاژانسی "کوردپرێس" دەقی تەواوی ئەم یاداشتە شیکارییە وەک خۆی لە خوارەوە بڵاو دەکاتەوە:

بەبۆنەی نۆیەمین ساڵیادی کۆچی دوایی نەوشیروان مستەفا؛

نەوشیروان مستەفا، شۆڕشگێڕی ڕووناکبیر/ محەمەد هادیفەر

نەوشیروان مستەفا ئەمین، لەدایکبووی ساڵی ١٩٤٤ لە سلێمانی، شاری ڕاپەڕین و شۆڕشی کوردستان، یەکێکە لە کەسایەتییە سیاسییە خۆساختە و ناوازەکانی کوردی عێراق. لە دەیەی دووەمی تەمەنیدا لەگەڵ بزووتنەوەی خەباتی کورد بە ڕابەرایەتی مەلا مستەفا بارزانی ئاشنا بوو، دواتریش لە سلێمانی بوو بە ئەندامی ڕێکخراوی لاوانی پارتی دیموکراتی کوردستان.

خوێندنەوەیەک بۆ بەرنامەی عەلی زەیدی؛ هەرێمی کوردستان لە پەراوێزدا

مەسعوود عەبدولخالق، شرۆڤەکاری پرسە سیاسییەکان، بە وردبوونەوە لە بەرنامە ١٣ پەڕەییەکەی «عەلی زەیدی» بۆ حکوومەتی داهاتووی عێراق، ئاماژە بە دووپاتنەبوونەوەی ناوی هەرێمی کوردستان و نەمانی وشەی «فیدراڵیزم» لە ئەدەبیاتی فەرمیی بەغداد دەکات. ناوبراو پێی وایە پەککەوتنی دامەزراوە ناوخۆییەکانی هەرێم، بووەتە هۆی ئەوەی کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی و بەغداد چیتر هەرێمی کوردستان وەک هێزێکی دیپلۆماسی جیدی لەبەرچاو نەگرن.

بۆچی ڕۆشنبیرانی تورکیا لەئاست پڕۆسەی ئاشتیدا بێدەنگییان هەڵبژاردووە؟

بیرەوەریی دەستبەسەرکردنی ئەکادیمیستەکان، زیندانی کردنی لایەنگرانی گفتوگۆکانی پێشوو و بەردەوامیی کەشوهەوای ئەمنیی لە تورکیا، بووەتە هۆی ئەوەی زۆرێک لە ڕۆشنبیران، نووسەران و هونەرمەندانی ئەو وڵاتە لە پشتگیریکردنی ئاشکرای پڕۆسەی نوێی ئاشتی نێوان ئەنقەرە و پەکەکە خۆیان بپارێزن؛ پڕۆسەیەک کە بە بڕوای ڕەخنەگران هێشتا فاقیدی شەفافیەت و هەنگاوی کردەیی دەسەڵاتە.

دوژمنانی دوێنێ، هاوبەشانی ئەمڕۆ/ محەمەد هادیفەر

​پەیامی سوپاسگوزاریی «ڕەغەد سەددام حوسێن» بۆ مەسعوود بارزانی، دەبێت وەک «تیرۆرکردنی ڕەمزیی یادەوەریی گەلی کوردستان» بخوێنرێتەوە. کاتێک میراتگری ئەو حزبەی کە سییەکانی نەتەوەیەکی بە گازی خەردەل خنکاند، سوپاسی «هەولێر» وەک پەناگە و بنکەی خۆی دەکات، ئێمە لەبەردەم «پارادۆکسێکی بوونناسی»داین کە قەوارەی هەرێم لە ناوەوە ڕووبەڕووی هەڕەشە دەکاتەوە.

لە کەنداو تا کوێستان؛ سوودەکانی ڕێگای بازرگانیی ئێران بەرەوە سنووری ڕۆژاوا/ مەنسوور ئەولا

بەشی ئێران- مەرزی زەمینیی ناوچە کوردنشینەکانی ئێران لە بارودۆخێکدا کە بەندەرەکانی وڵات ڕووبەڕووی گەمارۆ و گوشاری بیانی بوونەتەوە، دەتوانێت ببێتە یەکێک لە سەرەکیترین ڕێگا جێگرەوەکان بۆ هێشتنەوە و گەشەپێدان بە بازرگانیی ئێران لەگەڵ وڵاتانی بیانی. ئەم بابەتە تەنها تەنها ڕێگاچارەیەکی کورت خایەن بۆ دەربازبوون لە گرفتە هەنووکەییەکان نییە بەڵکوو دەفرایەتییەکی ستراتێژیکە بۆ دووبارە نووسینەوەی شێوازی بازرگانیی ناوچەیی ئێران. بەمحاڵەشەوە مسۆگەر کردنی ئەم دەفرایەتییە پێویستی هەیە بە تێڕوانینێکی چەند ڕەهندی لەسەر بنەمای شرۆڤەکارییە پسپۆڕانەکان.

بۆچی شکست پێهێنانی ئێران کارێکی ئاسان نیە؟/ ئەمیر مام والی

ئەم پرسیارە لەم ڕۆژانەدا مێشکی زۆرێکمانی سەرقاڵ کردوەو هەمیشە لامان دووبارە دەبێتەوە، ئەوەش ئەو پرسیارەیە کە بۆچی ئێران هاوشێوەی فەنزوێلا تیکەیەکی ئاسان نەبو بۆ ئەمریکا، یان بۆچی شکست پێهێنانی ئێران کارێکی ئاسان نیە! وەڵامی ئەم پرسیارە تەنیا دێڕێک نیە و کۆتایی پێ بێت بەڵکوو وەڵامەکە هەڵگری دەیان دێڕە، کە ئەگەر ئێران وەک: ( جوگرافیا، زمانی فارسی، مێژووەکەی )، نەزانیت و هەروەها لە هەمووی گرنگتر (مەزهەبی شیعە)، بەباشی نەناسیت، ناتوانیت وەڵامێکی تەواو بەو پرسیارە بدەینەوە.

چ کسانێک دەیانەوێت قەیران و گرژی لە نێوان ئێران و هەرێمی کوردستان دروست بکەن؟

لە گەرمەی یەکێک لە ئاڵۆزترین قۆناغەکانی ئەمنیی خۆرهەڵاتی ناوەڕاست، کە تێیدا ئاستی گرژییەکان بە شێوەیەکی بێوێنە زیادیکردووە، زۆربەی ئەکتەرە هەرێمایەکان هەوڵ دەدەن ڕێگە لە فراوانبوونی بازنەی ملمڵانێ بگرن. بەڵام لە هەرێمی کوردستان هێندێک نیشانەی جووڵە و دروستکردنی ڕوایەت دەبینرێت کە دەتوانێت بە شێوەیەکی هێواش بیروڕای گشتی بەرەو ڕووبەڕووبوونەوەیەکی نەخواستراو لەگەڵ هاوسێکان، بە تایبەتی ئێران، ببات.

‌هەڵەبجە؛ ئەو برینەی بە فرمێسک ناسڕێتەوە/ دیاکۆ هاشمی

١٦ی مارس، تەنیا لاپەڕەیەکی ڕەشی مێژوو نییە، بەڵکوو برینێکی کراوەی سەر جەستەی نیشتمانە کە بە تێپەڕبوونی ساڵەکان، نەک هەر ساڕێژ نابێت، بەڵکوو قووڵتر دەبێتەوە. 

بۆ یادکردنی سالح مسلم: پیاوە وەفادار و مرۆڤدۆستەکەی کوردستانی سووریا

ڕۆژنامەوان و خەڵکی کوردستان بە تایبەتی  کوردستان سووریا، لە ماتەمێکی قووڵدا سەرەخۆشی لە یەکێک لە ڕێبەرە دیار و ڕاستگۆکانی خۆیان دەکەن. ساڵح موسلیم محەمەد، ڕێبەری باڵای پارتی یەکێتی دیموکراتیک (PYD) و کەسایەتییەکی ناسراوی خەباتی کوردی، چەند ڕۆژێک لەمەوبەر لە تەمەنی ٧٥ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد.

ڕۆژنامەی ناشناڵ:

هەسەدە بووە قوربانیی پڕۆژە گەورەترەکانی ئەمریکا

ڕۆژنامەی ناشناڵ-ی ئینگلیزی بڵاویکردەوە، پڕۆژەکەی هەسەدە بووە قوربانیی "پڕۆژەیەکی گەورەتر" کە سنووری ڕۆژهەڵاتی فوڕات دەبەزێنێت، لە سایەی هەوڵەکانی ئەمریکا بۆ باشترکردنی پەیوەندییەکان لەگەڵ تورکیا و ڕێککەوتنی ئاشتی سووریا-ئیسرائیل.

خەیانەتە یەک لەدوای یەکەکانی ئەمریکا لە کورد/ محەمەد هادیفەر

پاش جەنگی جیهانیی دووهەم ئەمریکا دەستوەردانی لە دۆسیەی کورددا دەست پێکرد. مێژووی پەیوەندی ئەمریکا و کورد هەوراز و نشیوی زۆری بەخۆە بینیوە.

لە بارەی ئەوەی کە لە ئێران دەگوزەرێت/ ئەمیر مام والی

بەشی یەکەم ( مێژوو و بەرچاو ڕوونی) لە مێژووی کۆن و نوێی ئێراندا چەندین جار بازرگانان دەنگی ناڕەزایەتیان بەرزکردۆتەوە و بەشێکی گرنگ و سەرەکی بوون لە گۆڕانکاریی دەسەڵاتی سیاسی لەو وڵاتەدا، یەکێک لە هۆکارە سەرەکییەکانی سەرکەوتنی بازرگانان پەیوەندی پتەو یان هاوپەیمانیەتیان بووە لەگەڵ زانایانی ئاینی و مەرجعیەتی شیعەدا.

ئەمان لەو دەمەی لە کاتی هەڵەدا دەکرێتەوە!

ڕەخنەیەک لەسەر هەڵوێستی ئەم دواییەی میدیای ناوخۆیی سەبارەت بە قوباد تاڵەبانی*

بەشێک لە میدیا ناوخۆییەکان هەستاون بە ڕێبازێکی ناتەواو و تەحەدایان سەبارەت بە پێشهاتەکانی هەرێمی کوردستانی عێراق دەستپێکردووە، ئەمەش کاردانەوەی زۆری لێکەوتەوە.