بەپێی هەواڵی کوردپرێس، موزەفەر شافعی، هونەرمەندێکی توانا و چالاک لە بەریتانیا، ساڵی ١٩٥٦ لە خێزانێکی کورد لە مەهاباد لەدایک بوو. بەپێی هەندێک ڕاپۆرت، لە سەردەمی قوتابخانەی ئامادەییەوە ڕووی لە شانۆ کرد و لەو ساڵانەدا چەند نمایشێکی لە مەهاباد لەسەر شانۆ برد. ئەم هونەرمەندە کوردە ساڵی ١٩٧٣ بۆ بەردەوامبوون لە خوێندن ڕووی لە بەریتانیا کرد و خوێندنی بواری هونەری لە کۆلێژی هونەری دارلینگتۆن دەست پێ کرد.
موزەفەر شافعی، ئەکتەر و دەرهێنەر و هونەرمەندێکی کورد، بەشێکی گرنگی ژیانی پیشەیی خۆی لە بەریتانیا بەسەر برد؛ چونکە چالاکییەکانی لە شانۆوە دەستی پێ کرد و دواتر بۆ تەلەفزیۆن، سینەما، ڕادیۆ، دەنگبێژی و چالاکییە کولتوورییەکان فراوان بوو. ئەرشیفە فەرمی و پسپۆڕییەکانی بەریتانیا نیشان دەدەن کە ئەو لە سەرەتای دەیەی ١٩٩٠ەوە لە بەرهەمهێنانە پیشەییەکانی ئەم وڵاتەدا بەشدار بووە و لە ماوەی زیاتر لە دوو دەیەدا لەگەڵ دامەزراوەکانی وەک Royal National Theatre، BBC Radio ۴ و BBC Television هاوکاری کردووە.
یەکەم بەڵگە گرنگەکانی چالاکیی پیشەیی شافعی لە بەریتانیا دەگەڕێتەوە بۆ سەرەتای دەیەی ١٩٩٠. ئەرشیفی فەرمی National Theatre بەشداریی ئەو لە نمایشنامەی Black Snow، نووسینی کیث دیوهۆرست و وەرگیراو لە بەرهەمی میخائیل بولگاکۆف، تۆمار کردووە. ئەم نمایشە ساڵی ١٩٩١ لە سالۆنی Cottesloe Theatre لەسەر شانۆ کرا و شافعی لەو نمایشەدا چەند ڕۆڵێکی گێڕا، لەوانە Demian Kuzmich و یەکێک لە ئەندامانی دەستەی ئەکتەران.
بەشداری لە بەرهەمێکی National Theatre، کە یەکێکە لە گرنگترین دامەزراوەکانی شانۆی بەریتانیا، یەکەم نیشانەی ڕوون لە چوونە ناو بزووتنەوەی پیشەیی شانۆی ئەم وڵاتە بوو.
ئەرشیفی پسپۆڕی Theatricaliaش بەشداریی شافعی لەم نمایشەدا پشتڕاست دەکاتەوە. ناوی ئەو لە لیستی ئەکتەرانی Black Snow لە تەنیشت کۆمەڵێک ئەکتەری پیشەیی بەریتانیدا تۆمار کراوە.
سێ ساڵ دواتر، شافعی لە نمایشنامەی Northern Lights، نووسینی کلێر بایلی، لە لەندەن یاری کرد. ئەو لەم بەرهەمەدا ڕۆڵی Pamir، پەنابەرێکی کوردی، گێڕا. گرنگیی ئەم نمایشە تەنها لە بابەتەکەی نەبوو؛ ڕۆژنامەی The Independent لە هەڵسەنگاندنێکی خۆیدا بۆ نمایشەکە، یاریی شافعی بە باشی هەڵسەنگاند و ستایشی ئەدای ڕۆڵی پامیری کرد. ئەمە یەکێکە لە کەم بەڵگەنامە ڕۆژنامەوانییە بەریتانییەکان کە بە ڕاستەوخۆ کوالێتیی یاریی ئەوەیان هەڵسەنگاندووە.
دواتر Northern Lights بۆ ڕادیۆ گوازرایەوە و لە BBC Radio ۴ پەخشی کرا. ئەرشیفی فەرمی کلێر بایلی، نووسەری نمایشنامەکە، ناوی شافعی لە لیستی ئەکتەرانی وەشانی ڕادیۆییەکە و لە ڕۆڵی پامیر تۆمار کردووە.
ئەم هاوکارییە دەستپێکی قۆناغێکی درێژتر لە چالاکییەکانی شافعی لە ڕادیۆی بەریتانیا بوو. شافعی ساڵی ٢٠١٠ لە A Dish of Pomegranates لە کۆمەڵەبەرنامەی Arabian Afternoons بەشدار بوو و ڕۆڵی Tawfik و Trader ۲ی گێڕا. زانیارییەکانی ئەم بەرهەمە لە ئەرشیفی بەرنامەکانی BBC Radio ۴ و وەشانی بڵاوکراوەکەی لەلایەن BBC Studios و Penguin تۆمار کراوە.
ساڵێک دواتر، لە وەشانی ڕادیۆیی The Far Pavilions، وەرگیراو لە ڕۆمانی M. M. Kaye و بەرهەمی BBC Radio ۴، ڕۆڵی Nakshband Khanی گێڕا. ئەرشیفی بەرنامە ڕادیۆییەکانی بەریتانیا ئەم ڕۆڵە و کاتی پەخشی بەرهەمەکەی تۆمار کردووە.
بەردەوامیی بەشداریی شافعی لە ڕادیۆدا گرنگیی تایبەتی هەیە؛ چونکە چالاکییەکانی لەم بوارەدا تەنها بە ئەزموونێکی تاک سنووردار نەبوون. لە Northern Lights لە دەیەی ١٩٩٠ەوە تا بەرهەمەکانی BBC Radio ۴ لە ساڵانی ٢٠١٠ و ٢٠١١، دەنگی ئەو لە چەندین بەرهەمی پیشەیی ڕادیۆیی لە بەریتانیا بەکار هێنراوە.
لە تەنیشت شانۆ و ڕادیۆ، شافعی لە تەلەفزیۆنیش بەردەوام بوو لە چالاکییەکانی. ناوی ئەو لە لیستی ئەکتەرانی زنجیرە دراماییەکانی وەک The Knock، The Robinsons، The Bill، Wire in the Blood و House of Saddamدا دەبینرێت. بنکە زانیارییە پسپۆڕەکانی سینەما و تەلەفزیۆن، لەوانە IMDb و TV Guide، ئەم مێژووی کارکردنەیان تۆمار کردووە.
ساڵی ٢٠٠٨، لە مینیسریاڵی House of Saddamدا ڕۆڵی General Al Rashidی گێڕا؛ ئەم زنجیرە تەلەفزیۆنییە باس لە ژیان و دەسەڵاتی سەددام حوسێن دەکات و یەکێک بوو لە بەرهەمە گرنگە تەلەفزیۆنییەکانی بەریتانیا لەو سەردەمەدا.
لە هەمان قۆناغدا، شافعی لە زنجیرە درامای تاوانی Wire in the Bloodیش بە ڕۆڵی Karwan Umed بەشدار بوو.
ساڵێک دواتر، لە فیلمی Triage بە دەرهێنەرایەتی دانیس تانۆڤیچ دەربڕا و ڕۆڵی یاریدەدەری Talzaniی گێڕا. ئەم فیلمە بەرهەمێکی نێودەوڵەتی بوو و شافعی لە تەنیشت ئەکتەرانی ناسراو، لەوانە کۆلین فارێڵ، دەردەکەوت.
ساڵی ٢٠١٢، شافعی جارێکی تر لە یەکێک لە بەرهەمە ناسراوەکانی BBCدا دەرکەوت. لە وەرزی دووەمی زنجیرە کۆمیدییەکەی Twenty Twelveدا ڕۆڵی Dr Benhamadiی گێڕا. ئەم زنجیرەیە باس لە پشتپەردەی ڕێکخستنی ئۆڵۆمپیادی لەندەن دەکات و ئەکتەرانی وەک Hugh Bonneville و Jessica Hynes لە بەرهەمەکەدا بەشدار بوون. British Comedy Guide بەشداریی شافعی لە یەکەم ئەڵقەی وەرزی دووەم تۆمار کردووە.
ناوی ئەو هەروەها لە ئەرشیفی British Comedy Guide بۆ The Robinsons تۆمار کراوە؛ لەوێدا شافعی ساڵی ٢٠٠٥ ڕۆڵی Milosی گێڕاوە.
بەڵام یەکێک لە جیاوازترین بەشەکانی چالاکیی شافعی لە بەریتانیا، بەشداریی ئەو لە بوارەکانی دەنگبێژی و دوبلاژ بوو. BBC World Service ساڵی ٢٠١٣ لە ڕاپۆرتێکدا دەربارەی بەناوبانگبوونی Top Gear لە ئێران، باس لە موزەفەر شافعی کرد. ڕاپۆرتەکە ئەوی بە ئەکتەرێکی دانیشتووی لەندەن ناساند کە لە وەشانی فارسیی بەرنامەکەدا دەنگی Jeremy Clarksonی دەگێڕا. ئەم ڕۆڵە وای کرد دەنگی ئەو لەلایەن بینەرانی فارسیزمانەوە بە کەسایەتیی پێشکەشکاری ناسراوی بەریتانیاوە پەیوەست بکرێت.
ڕۆژنامەی The Daily Telegraphیش لە هەمان سەردەمدا لە ڕاپۆرتێکدا دەربارەی وەشانی فارسیی Top Gear، باسی شافعی کرد و بە «دەنگی فارسیی جێرێمی کلارکسۆن» ناوی برد.
ئەم بەشە لە چالاکییەکانی شافعی نیشان دەدات کە تواناکانی ئەو تەنها بە یاریکردن لەبەردەم کامێرا یان لەسەر شانۆ سنووردار نەبوو. ئەو لە توانای ئەکتەرێتیی خۆی بۆ دووبارە دروستکردنەوەی کەسایەتی و شێوازی قسەکردن لە ڕێگەی دەنگەوەش سوودی وەرگرت و ئەمەش ڕێگای بۆ چالاکیکردن لە بوارێکی جیاواز لە ئەکتەرێتیی باو کردەوە.
لەگەڵ چالاکیی پیشەیی، شافعی لە ژیانی کولتووریی کۆمەڵگەی کوردەکانی لەندەنیش ڕۆڵێکی هەبوو و یەکێک بوو لە دامەزرێنەرانی Kurdish Cultural Centre. ئەو لە چالاکییە شانۆیی و کولتوورییەکانی ئەم ناوەندەدا بەشدار بوو و لە ڕێگەی ئەنجامدانی نمایش و بەرنامە هونەرییەکانەوە، بەشێک لە چالاکیی پیشەیی خۆی بە ژینگەی کولتووریی کوردەکانی بەریتانیاوە گرێ دا. ئەم لایەنە لە ژیانی ئەودا لە بەڵگەنامە ئەرشیفییەکانی پەیوەندیدار بە کۆمەڵگەی کوردەکانی بەریتانیاشدا ڕەنگی داوەتەوە، بەڵام ناسنامە و توانای پیشەیی ئەو سەربەخۆ لەم چالاکییە، لە ئەرشیفە سەرەکییەکانی هونەر و میدیای بەریتانیا بە ئاسانی بەدوادا دەچێت.

بە گشتی، کارنامەی شافعی لە بەریتانیا ڕێڕەوێکی نزیکەی بەردەوام نیشان دەدات: لە شانۆی پیشەیی لە National Theatreەوە، بۆ بەشداری لە شانۆکانی لەندەن، چوونە ناو BBC Radio ۴، بەردەوامبوون لە تەلەفزیۆن، یاریکردن لە بەرهەمە گرنگەکانی وەک House of Saddam و Wire in the Blood، بەشداری لە Twenty Twelve و لە کۆتاییدا چالاکیی فراوان لە بوارەکانی دەنگ و میدیای فارسی.
ئەوەی ئەم کارنامەیە لە کۆمەڵێک بەشداریی جیاواز و پەرشوبڵاو جیا دەکاتەوە، بەردەوامی و جۆراوجۆریی ئەوە. شافعی زیاتر لە دوو دەیە لە چوارچێوە جۆراوجۆرە هونەرییەکاندا چالاک بوو و ناوی لە ئەرشیفی چەندین دامەزراوەی پیشەیی بەریتانیدا ماوەتەوە. بەشداریی ئەو لە National Theatre لە سەرەتای دەیەی ١٩٩٠ و هاوکارییەکانی لەگەڵ BBC لە ساڵانی دواتر، دوو لایەنێکی ڕێڕەوێکی پیشەیی دەخەنەڕوو کە لە شانۆوە دەستی پێ کرد و بۆ ڕادیۆ، تەلەفزیۆن و دەنگبێژی گەیشت.
لەو ڕوانگەیەوە، موزەفەر شافعی دەتوانرێت بەشێک لە مێژووی بەشداریی هونەرمەندانی کۆچەر و کورد لە ژینگەی پیشەیی هونەری بەریتانیا بزانرێت. ئەو چالاکییەکانی لە کۆمەڵگەی کولتووریی کوردەکانیدا لەگەڵ کارنامەیەکی سەربەخۆ و بەرچاوی پیشەیی لە ناو دامەزراوە سەرەکییەکانی هونەر و میدیای بەریتانیا هاوکات کرد. هەر ئەم مێژووەش شوێن و پێگەی ئەو لە ئاستی ئەکتەرێکی کۆمەڵگەی کۆچبەر بەرزتر دەکاتەوە و ئەوی دەکاتە کەسایەتییەکی گرنگ لە پەیوەندیی نێوان شانۆ، میدیای بەریتانیا و کولتووری کوردی.
Your Comment