بەرخۆدانی ئێران و بوێری لە وەڵامدانەوەی ئەم دەستدرێژییەدا، سەرنجی نەتەوە و دەوڵەتانی جیهان و ناوچەکەی بۆ لای خۆی ڕاکێشا. خەڵکی ئێران بەرامبەر بە پەستانە دەروونی و ئابوورییەکانی دەستدرێژکاران خۆڕاگرییەکی باشیان لە خۆیان نیشان دا. ڕیزبەندییە سیاسییەکان کە لە دەستدرێژییەکە کەوتبوونەوە نه کۆتایی لە ناوخۆ، بەڵکوو دژبەران و ڕەخنەگرانی دەرەوەی وڵاتیشی خستە ژێر کاریگەریی خۆیەوە. لە بواری کوردیدا، جیا لەوەی ڕژێمی ئیسرائیل و ئەمریکا بە بەهێزکردنی ئۆپۆزسیۆن پەستانێکی زۆریان خستە سەر ئێران، بەڵام ئەوە خوێنی ئێرانی بوو لە دەمارەکانی هەندێک لە دەرەوەنشیناندا کە تەسلیمی خیانەت نەبوون.

بەپێی ئەو ڕاپۆرتانەی لە گەرمەی جەنگدا لە ناو هەندێک ڕەوتی دەرەوەنشین بڵاوکرانەوە، بە سەرنجدان بە کەشوهەوای هاوسۆزیی خەڵکی کوردستان، هیچ ئیرادەیەک بۆ هاوڕێییکردنی ئەم ڕەوتانە لەگەڵ دەوڵەتە دژبەرەکاندا دژی ئێران دروست نەبوو. ئەم ڕوانگەیە بووە هۆی ئەوەی خەڵکی ناوچە کوردنشینەکان لە تاقیکردنەوەیەکی جدی، بە سەربەرزی بێنە دەرەوە. لە کاتێکدا زەمینەکانی گۆڕانکارییەکی سیاسی لەم ناوچەیانەدا ئامادە بوو، ئەوە کوردەکان بوون کە بە نەجیبەییەوە لە پەنای ئێراندا وەستان و نیشتمانپەروەرییان نیشانی هەمووان دا.

ئێستا، دوای نزیکەی چوار مانگ لە دەستدرێژیی ئەمریکا بۆ سەر ئێران، مەیدانی شار و گوندەکانی وڵات شاهیدی ئامادەیی کاریگەری شەوانەی خەڵکن. لە ناوچەکانی کوردستاندا ئەم ئامادەیییە بە شێوازێکی تر ڕوویداوە. بەپێچەوانەی رای هەندێک کە پێیانوایە کوردستان لە بەرامبەر جەنگ و دەستدرێژیکردن بۆ سەر ئێران بێدەنگ بووە، ئاوا نییە. هاوڕێ نەبوونی کوردستان لەگەڵ ڕەوتە ڕوخێنەرەکان و وڵاتە دژبەرەکان، بەرزترین ئامادەیی بوو کە کوردەکان بە بێدەنگییە مانادارەکەی خۆیان سەلماندیان. بە دەربڕینێکی تر، بێدەنگیی ماناداری کوردەکان هاوسەنگ و هاوجنسی خرۆشانی خەڵک لە شەقامەکانی شارەکانی تری وڵاتدا کەمتر نەبوو.

ئەم هەنگاوە نافەرمییه، جۆرێک لە گوتاری بەرخۆدان و خەباتی کوردەکان بوو دژی وڵاتانی دەستدرێژکار. بێدەنگییەک کە مانای بەرخۆدانی هەبوو و بەم هۆیەوە بووە هۆی تووڕەییی هەندێک وڵات. تۆمەتەکەی ترامپ بۆ سەر کوردەکان بە دزینی چەک، زێدەتر بوو لەسەر ئەم ڕوانگەیەی کوردەکان لە پەیوەستبوون بە ڕیزەکانی نیشتمانییەوە و شەپۆلێک لە بێمتمانەیی لە ناو کۆمەڵگەی کورددا لە ناوچەکەدا بەرامبەر بە ئەمریکا هێنایە ئاراوە کە لە جۆری خۆیدا، جۆرێک لە واقیعبینی کۆمەڵایەتیی دروست کرد و ئەڵقەی بێمتمانەیی کوردەکانی بە ئەمریکا بەرتەسکتر کردەوە.

جێی خۆیەتی دەسەڵات بەرامبەر بەم ڕوانگە نیشتمانییەی کوردەکان پەرچەکرداری پێویست نیشان بدات و پەیوەندیی نێوان خەڵک و دەسەڵات بچێتەوە ژێر پێداچوونەوە. لە بارودۆخێکدا کە هەموو تێڕوانینی دەرەوەنشینەکان بڕابووە سەر کوردەکان تا لە کەشوهەوای جەنگ کەڵکی تەواو وەربگرن و بە زەمی هەندێک، بگەنە ئاواتە دیرینەکانی خۆیان، نە تەنه خۆدزینەوەیەک بەپێچەوانەی بەرژەوەندییە نیشتمانی و ناوچەیییەکان ئەنجام نەدرا، بەڵکو کوردەکان بە بێدەنگییە ژیرانەکەی خۆیان بوونە هۆی چەسپاندنی پێگە مێژووییەکەی خۆیان لە ئێراندا.

کاتی ئەوە هاتووە کە کوردەکان لەگەڵ دەسەڵاتدا پەیوەندییەکی ڕاستەوخۆیان هەبێت و ڕۆڵی هەندێک کاتالیزۆری ناوبژیوان کەمڕەنگ ببێتەوە. شایستەیە بە پاداشتی ئەم ئێراندۆستییەی کوردەکان، هەندێک ژەنگی مێژوویی لە نێواندا لاببرێت. شایستەیە لێبووردنی گشتی هەندێک هاووڵاتیی دەرەوەنشین بگرێتەوە، ئەوانەی بە زیزبوون یان بە زۆری لە وڵات دەرکراون یان چوونەتە دەرەوە. کەمکردنەوەی هەندێک سزای تاوانە سیاسییەکان بۆ کەسانێک کە لە کەشوهەوای پێش جەنگدا تووشی یاسا بوون، لە پاکێجەکانی تری یەکێتیبەخش دەبێت.

فراوانکردنی ئامادەیی بەڕێوەبەرانی کورد، وەک هاووڵاتییانێک کە شایستەی خزمەتن لە شوێنە جیاوازەکانی وڵاتدا، هەڵگرتنی هەنگاوی بنەڕەتی لە پێناو لەیەکنزیکبوونەوەی کرداری و پێکەوەژیانی ڕاستەقینەی نێوان نەتەوە و مەزهەبەکان، لە پێویستییەکانی بارودۆخی ئێستایە. سەرنجدان بە گەشەپێدانی ژێرخانە ناوچەیییەکان بە تێڕوانینی گەشەپێدانی هاوسەنگ، دەتوانێت ئومێدبەخش بێت. چوونەناوەوەی کوردەکان بۆ ناو پێکهاتە و بەڕێوەبەرییە باڵا ئەمنی و سەربازییەکان و پلە و پێگە دەسەڵاتدارییەکان، لە ئەڵقە دانەبڕاوەکانی تری پەیوەندیی دەسەڵات و خەڵک دەبێت.

فەرماندەیی هێزی ستراتیژیی دەریایی، ئەزموونێکی سەرکەوتوو بوو کە ڕێبەری شەهیدی شۆڕش بنەمای بۆ دانا و سەلمێنرا کە کوردەکان شایستەی ئامادەیین لە باڵاترین ئاستی بەڕێوەبەرییە ستراتیژییەکانی وڵات لە سەردەمی نوێی کۆماری ئیسلامیی ئێراندا. ئومێد دەکرێت کەشوهەوای دوای جەنگ، وەرزی نوێ لە هاوبەشیی نیشتمانی و پەیوەندیی ڕەگەزی لەگەڵ خۆیدا بە دیاری بهێنێت.