بەپێی هەواڵی کوردپرێس، لە کاتێکدا وڵاتانی وەک سوید، ئەڵمانیا و بەریتانیا لە چەندین دەیەی ڕابردووەوە میوانداریی کۆمەڵگەیەکی بەرچاوی کورد دەکەن، کۆمەڵگەی کوردی لە ئێرلەندا دیاردەیەکی تاڕادەیەک نوێیە و لە ساڵانی ڕابردوودا گەشەیەکی بەرچاوی بەخۆیەوە بینیوە.
بە گوتەی هیوا وەهاب، دامەزرێنەری ناوەندی کولتووریی کوردی لە ئێرلەندا، لە ئێستادا نزیکەی ۱۰ هەزار کورد لەم وڵاتەدا دەژین. لەگەڵ ئەوەشدا، بەهۆی ئەوەی زۆربەیان لە بەڵگەنامە فەرمییەکاندا بە ڕەگەزنامەی وڵاتانی لەدایکبوونیان تۆمارکراون، تەنیا نزیکەی ۲٥٪ی ئەم ژمارەیە لە ئامارەکانی حکوومەتدا وەک کورد دەناسرێن.
بە گوێرەی گۆڤاری «نیو ڕیجن»، ناوەندی کولتووریی کوردی لە ئێرلەندا کە لە شاری دەبلین چالاکی دەکات، ئێستا بووەتە ناوەندی سەرەکی کۆبوونەوەی کۆمەڵگەی کوردی. ئەم ناوەندە هەفتانە وانەکانی فێربوونی زمانی کوردی (شێوەزاری سۆرانی و کرمانجی) ڕێکدەخات، خزمەتگوزاری ڕاوێژکاری و وەرگێڕان پێشکەشی تازەهاتووان دەکات، و ڕێوڕەسمەکانی وەک نەورۆز، جەژن، کریسمس و ڕۆژی سانت پاتریک بەڕێوە دەبات.
چالاکییەکانی ئەم ناوەندە تەنیا لە پاراستنی کولتووردا قەتیس نابێت. خۆبەخشەکانی ناوەندەکە لە پرۆسەی داواکاری مافی پەنابەرێتی، سەردانیکردنی نەخۆشخانەکان، پەیوەندیکردن لەگەڵ پارێزەران و وەرگێڕانی بەڵگەنامەکاندا یارمەتی کۆچبەران دەدەن، هەروەها هەواڵە گرنگەکانی ئێرلەندا بە زمانی کوردی لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا بڵاودەکەنەوە بۆ ئەوەی ئەو کەسانەی هێشتا زمانی ئینگلیزی بەباشی نازانن، لە گۆڕانکارییەکانی ڕۆژ ئاگادار بن.
هیوا وەهاب دەڵێت ئەم چالاکییانە حەوت ڕۆژی هەفتە و بە تەواوی بە شێوازی خۆبەخشانە ئەنجام دەدات؛ لە کاتێکدا پیشەی سەرەکی خۆی ڕاهێنانی شۆفێری و وەرگێڕانە بۆ داواکارانی مافی پەنابەرێتی.
چالاکییەکانی ئەم ناوەندە لە کاتی ڕوودانی قەیرانەکانیشدا گرنگی خۆی نیشانداوە. لە ساڵی ۲۰۲۱دا، کارزان سەباح ئەحمەد، خوێندکاری دکتۆرای کورد، لەگەڵ هاوسەرەکەی و کچە هەشت مانگەکەی لە ڕووداوێکی هاتوچۆدا گیانیان لەدەستدا. ناوەندی کولتووریی کوردی لە ئێرلەندا ڕۆڵی سەرەکی بینی لە هەماهەنگی نێوان بنەماڵەی قوربانییەکان و بەرپرسانی ئێرلەندا بۆ گواستنەوەی تەرمەکانیان بۆ هەولێر.
هەروەها ئەم ناوەندە سەرکەوتووبوو لە کۆکردنەوەی زیاتر لە ۱۲۰ هەزار یۆرۆ بۆ پاڵپشتیکردنی بنەماڵەی ئەم قوربانییانە؛ هەنگاوێک کە هاوسۆزی و یەکگرتوویی کۆمەڵگەی کوردی لە ئێرلەندا نیشاندا.
چالاکییە خۆبەخشییەکانی هیوا وەهاب لە سەردەمی پەتای کۆرۆناشدا سەرنجی حکوومەتی ئێرلەندای ڕاکێشا. ئەو بە پێشکەشکردنی خزمەتگوزاری جۆراوجۆر بە بەساڵاچووان و خێزانە کەم دەرامەتەکان، لەوانەش کڕینی پێداویستییەکان و یارمەتیدانی کەسانی کەرەنتینەکراو، توانی نامەیەکی ڕێزلێنانی فەرمی لە سەرۆک وەزیرانی ئەو کاتەی ئێرلەندا، مایکل مارتن، پێشکەش بکرێت.
لەو نامەیەدا هاتووە: «خۆبەخشەکان مووچە وەرناگرن، نەک لەبەر ئەوەی بێبایەخن، بەڵکو لەبەر ئەوەی بەهاکەیان ناتوانرێت نرخێکی لەسەر دابنرێت.»
یەکێک لە گرنگترین ئەرکەکانی ناوەندی کولتووری، فێرکردنی زمان و کولتووری کوردییە بە نەوەی دووەمی کۆچبەران. هەفتانە منداڵان جگه لە فێربوونی زمان، لەگەڵ مێژوو، کولتوور و ناسنامەی کوردیش ئاشنا دەبن.
بە گوتەی هیوا وەهاب، کوردانی سەرجەم ئەو وڵاتانەی کە ڕێژەی دانیشتووانی کوردیان تێدایە، لە ئێرلەندادا بوونیان هەیە. هەروەها لە ساڵانی ڕابردوودا ژمارەی خوێندکارانی کورد لە کوردستانی تورکیاوە (باکوور) زیادی کردووە و زۆربەیان بۆ فێربوونی زمانی کرمانجی بەشداری لە کۆرسەکانی ئەم ناوەندەدا دەکەن.
کۆبوونەوەی کۆمەڵگەی کورد لە چوارچێوەی دامەزراوەیەکی کولتووریدا، دەرفەتی چالاکی مەدەنی و سیاسی زیاتریشی ڕەخساندووە. ئەندامانی ئەم ناوەندە لە کاتی هێرشە سەربازییەکان بۆ سەر ناوچە کوردنشینەکانی سوریا (ڕۆژاوا)، لە بەردەم پەرلەمانی ئێرلەندا گردبوونەوەیان ئەنجامدا و داوای کاردانەوەی دیپلۆماسییان لە حکوومەتی دەبلین کرد.
بە بڕوای هیوا وەهاب، ناسینی ڕای گشتی ئێرلەندا بۆ دۆزی کورد هێشتا سنووردارە. ئەو پێیوایە پشتگیری بەرفراوانی کۆمەڵگەی ئێرلەندا لە فەلەستینییەکان نیشانی دەدات کە لە ئەگەری بەرزبوونەوەی هۆشیاری دەربارەی دۆخی کورد، دەکرێت هاوسۆزییەکی زیاتریش دروست ببێت.
وەهاب هاوشێوەیییە مێژووییەکانی نێوان کورد و ئێرلەندییەکان بە بەرچاو دەزانێت؛ چونکە هەردوولا بۆ پاراستنی ناسنامەی خۆیان و بەرەنگاربوونەوەی سیاستەکانی تواندنەوەی کولتووریدا هەوڵیان داوە.
یەکێک لە ناسراوترین نموونە سەرکەوتووەکانی کۆمەڵگەی کوردی ئێرلەندا، زەک مورادییە؛ وەرزشوانێک کە لە خێزانێکی کورددا لەدایکبووە و دوای کۆچکردنی بۆ ئێرلەندا، بووە یەکێک لە ناوە دیارەکانی وەرزشی نەریتی «هورلینگ» لەو وڵاتەدا و ئەمڕۆ وەک هێمایەک بۆ بەستنەوەی سەرکەوتووانەی دوو کولتوورەکە دەناسرێت.
بە بڕوای دامەزرێنەرانی ناوەندی کولتووریی کوردی لە ئێرلەندا، بە بەردەوامبوونی گەشەی ئەم کۆمەڵگەیە و ئامادەیی چالاکانەی نەوەی گەنج، کوردەکان زیاتر لە ڕابردوو لە ناو کۆمەڵگەی ئێرلەندادا دەناسرێن و لە هەمان کاتدا دەتوانن زمان، کولتوور و ناسنامەی خۆیان بۆ نەوەکانی داهاتوو بپارێزن.
Your Comment