بەپێی هەواڵی کوردپرێس، راپۆرتەکەی ئاسۆشێتد پرێس لەسەر دێنز ئۆنداڤ، لە چیرۆکێکی وەرزشیی سادە تێدەپەڕێت و پهیوهندی نێوان تۆپی پێ، سیاسەتی ناسنامە و نوێنەرایەتیکردنی کەمینەکان شیکار دەکات. ئەم ڕاپۆرتە نیشانی دەدات چۆن درەوشانەوەی یاریزانێک بە ڕەچەڵەک کورد-ئێزدی لە ڕیزی مانشافت (هەڵبژاردەی ئەڵمانیا)، لەلایەن کۆمەڵگەی کوردی و ئێزدییەوە وەک دەرفەتێک بۆ دەرکەوتن و گۆڕینی وێنە مێژووییەکەیان دەبینرێت؛ وێنەیەک کە لە قوربانییانی توندوتیژییەوە دەگۆڕێت بۆ کاراکتەری سەرکەوتوو لەسەر ئاستی جیهان.
دێنز ئۆنداڤ، هێرشبەری هەڵبژاردەی ئەڵمانیا و یەکێک لە ئەستێرە چاوەڕواننەکراوەکانی مۆندیال، بەهۆی ئاستە بەرزەکەیەوە لەم پاڵەوانێتییەدا سەرنجی هەمووانی ڕاکێشاوە. بەڵام ئەوەی ناوی ئەوی لە دەرەوەی یاریگاکانیشدا دیار کردووە، ڕەچەڵەکە کوردە ئێزدییەکەی و ڕەنگدانەوە کۆمەڵایەتییەکانی سەرکەوتنەکەیەتی لە نێوان هەردوو کۆمەڵگەی کورد و ئێزدیاندا.
ئۆنداڤ کە لە ئەڵمانیا لەدایکبووە و کوڕی خێزانێکی پەنابەری ئێزدییە، لەم تۆرنامێنتەدا بە تۆمارکردنی چەندین گۆڵ و دروستکردنی ئەسیستی یەکلاکەرەوە، ناوی خۆی لە پاڵ گەورە ئەستێرەکانی جیهاندا نووسی کەوتووە. سەرەڕای ئەمەش، بۆ زۆرێک لە ئێزدی و کوردەکان، سەرکەوتنی ئەو تەنها دەستکەوتێکی وەرزشی نییە، بەڵکو جۆرێکە لە سەلماندنی بوونی خۆیان لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی.
کۆمەڵێک لە ئێزدییەکان لە گوندێکی بچووکی باکووری ڕۆژهەڵاتی سووریا (ڕۆژئاوای کوردستان)، کە بەشێک لە خزم و کەسوکاری ئۆنداڤی لێ دەژین، بە پەرۆشییەوە سەیری یارییەکانی هەڵبژاردەی ئەڵمانیا دەکەن. هەندێکیان پێیان وایە درەوشانەوەی ئۆنداڤ وێنەیەکی نوێ لە کۆمەڵگەیەک پێشکەش دەکات کە لە دەیەکانی ڕابردوودا زیاتر بە شەڕ، ئاوارەیی و توندوتیژی ناسرابوو؛ بەتایبەت دوای هێرشە دڕندانەکەی داعش لە ساڵی ٢٠١٤ بۆ سەر شەنگال کە تێیدا هەزاران ئێزدی کۆمەڵکوژ و ڕفێندران و بەشێکی زۆری کۆمەڵگەکەش بە ناچاری ئاوارە بوون.
نوێنەرانی ئێزدییەکان لە عێراق و ئەڵمانیا، سەرکەوتنی ئەم یاریزانە وەک هێمایەک بۆ گۆڕینی گێڕانەوە مێژووییەکەیان دەبینن. بە گوتەی ئەوان، ئێزدییەکان ساڵانێکی درێژ تەنها وەک "قوربانیانی جینۆساید و جیاکاری" دەناسران، بەڵام ئێستا بوونی کەسایەتییەکی سەرکەوتوو لە بەرزترین ئاستی تۆپی پێی جیهاندا، دەرفەتی پێشکەشکردنی وێنەیەکی جیاوازی ڕەخساندووە.
هاوکات لەگەڵ ئێزدییەکان، کوردانیش بە هەستی شانازی و سەرپشکبوونەوە چاودێری ئەم سەرکەوتنە دەکەن؛ چونکە وەک ئاسۆشێتد پرێس ئاماژەی پێداوە، لەم بارودۆخەدا، بوونی یاریزانێک بە ڕەچەڵەک کوردی لە هەڵبژاردەی ئەڵمانیا، بۆ زۆرێک لەوان نوێنەرایەتیکردنێکی سیمبولی دروست دەکات.
لە عێراق و دەڤەری شەنگالیش، ژمارەیەکی زۆر لە ئێزدییەکان پێشوازییان لە سەرکەوتنەکەی ئۆنداڤ کردووە و بە مایەی شانازیی کۆمەڵگەکەیانی دەزانن. هەندێک لە گەنجانی ئێزدی هیوایان خواستووە کە ڕۆژێک لە ڕۆژان بتوانن لە نزیکەوە لە ئەڵمانیا سەیری یارییەکانی بکەن؛ بەتایبەت کە ڕێژەیەکی بەرچاو لە کۆمەڵگەی ئێزدی دوای هێرشەکانی ٢٠١٤ کۆچیان بۆ ئەو وڵاتە کردووە.
بەڵام کاروانی وەرزشیی ئۆنداڤ بەبێ گرژی و ئاستەنگ نەبووە. ئەو لە هەندێک یاریی یانەکان و هەروەها لە جیهانی مەجازیدا (سۆشیاڵ میدیا) ڕووبەڕووی هێرشی ڕەگەزپەرستانە و سووکایەتی بووەتەوە. هەروەها بڕیارەکەی بۆ یاریکردن لە ڕیزی هەڵبژاردەی ئەڵمانیا لەبری تورکیا، کاردانەوەی نەرێنی هەندێک لە بەکارهێنەرانی تورکی لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان لێکەوتووەتەوە.
سەرەڕای ئەم گوشارانە، جەماوەریبوونی ئەو لە هەڵکشاندایە. هەندێک لە چالاکوانانی کولتووری و کۆمەڵایەتی لە ئەڵمانیا پێیان وایە بوونی یاریزانانی وەک ئۆنداڤ هاوکار دەبێت بۆ تێکەڵاوبوونی باشتر و دروستی کۆچبەران و منداڵەکانیان لەناو کۆمەڵگەی نوێدا، و هاوکات دەرفەتی پاراستنی ناسنامە کولتوورییەکەشیان دەڕەخسێنێت.
لە شیکاریی هەندێک لە توێژەران و چالاکوانانی بواری کۆچبەریدا، سەرکەوتنی ئۆنداڤ وەک نموونەیەک لە ئەزموونی نەوەی نوێی کۆچبەران لە ئەوروپا سەیر دەکرێت، کە سەرەڕای ڕووبەڕووبوونەوەی گوشارە کۆمەڵایەتی و ناسنامەییەکان، توانیویەتی لە بەرزترین ئاستی ڕکابەرییە وەرزشییەکانی جیهاندا بدرەوشێتەوە.
لە یەکێک لە دیمەنە سیمبولییەکانی ئەم پاڵەوانێتییەدا، ئۆنداڤ دوای تۆمارکردنی گۆڵێک، شێوازێکی تایبەتی لە خۆشحاڵی دەربڕین نیشاندا کە ڕەگی لە نەریتە کولتوورییەکانی ئێزدییەکاندا هەبوو. ئەم جوڵەیە لەلایەن هەندێک لە چاودێرانەوە وەک دەربڕینی ناسنامەی کولتووری و تەنانەت بەرگرییەکی سیمبولی لێکدرایەوە.
چیرۆکی دێنز ئۆنداڤ بۆ زۆرێک لە ئێزدی و کوردەکان لە تۆپی پێ گەورەترە؛ ئەمە چیرۆکی دەرکەوتن، چەسپاندنی ناسنامە و هەوڵدانە بۆ تێپەڕاندنی ئەو وێنەیەی کە ساڵانێکی درێژ تەنها بە ئازار و قەیران پێناسە دەکرا.
Your Comment