کوردپرێس: ئەم یادداشتە کە لەبەردەستاندایە، ئەو کورتکردنەوە باوەی کە لە شیکردنەوەی سیاسەتی کوردیدا هەیە دەخاتە ژێر پرسیارەوە. نووسەر لەو بڕوایەدایە کە ڕەفتاری ئەکتەرە خۆجێییەکان هەرگیز لە بۆشاییدا دروست نابێت، بەڵکوو بەستراوەتەوە بە گوشار و پێویستییەکانی پێکهاتە گەورەکەی سیستمی نێودەوڵەتی و ناوچەییەوە. دژایەتی یان یەکگرتنەوەی بەرژەوەندیی هێزە گەورەکان، وەک یاری دۆمینۆ، سەرەتا داینامیکی ناوچەکە پێناسە دەکاتەوە و دواتر لە شێوازی ڕەفتاری حزبی لە هەولێر و بەغدا ڕەنگ دەداتەوە.

ئەم نووسینە دەست دەخاتە سەر درزێکی جیۆپۆلەتیکی گرنگ: گۆڕانی دۆکتۆرینی بەرەیی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا. جێگۆڕکێی مۆرەکان لەلایەن ئەکتەرە سەرەکییەکانی وەک تورکیا، ئێران و ئەمریکا و ئاڕاستەی نوێی ئەوان لە قەیرانە هاوتەریبەکاندا (وەک دۆسیەی سووریا و عێراق)، ئەکتەرە لاوەکییەکانی وەک هەرێمی کوردستان ناچار دەکات خۆیان لەگەڵ یاسا نوێیەکاندا بگونجێنن؛ ئەم خۆگونجاندنەش لە سەردان و جموجۆڵە دیپلۆماسییەکانی ئەم دواییەی بەرپرسانی هەولێر بۆ بەغدا و وڵاتانی دراوسێ، بە ڕوونی ڕەنگی داوەتەوە.

لە ڕوانگەی «مێژووی سیاسیی» عێراقی پاش ٢٠٠٣وە، ئێمە لەبەردەم وەرچەرخانێکی سیاسیداین. جەمسەرگیریی نەریتیی «پارتی-یەکێتی» کە زیاتر لە دوو دەیە بنەمای دەسەڵاتی لە باکووری عێراق پێکهێنابوو، ئێستا کارکردی سەربەخۆی خۆی لەدەستداوە و بووەتە گۆڕاوێکی پاشکۆ (تابع). تەنانەت دیاردەی «ئۆپۆزسیۆنی ناوخۆیی» کە لە ڕووی مێژووییەوە دەبوو ببێتە مۆتۆڕی گۆڕانکاریی ناوخۆیی، لەم شیکردنەوەیەدا وەک ئامرازێک لە خزمەت سەرلەنوێ بەرهەمهێنانەوەی ئەو هاوسەنگییەدا دەبینرێت کە لە دەرەوە سەپێنراوە.

دەقی یادداشتەکەی دڵشاد مەجید:

بەشێکی زۆر لەهاوڕێیانم،  دەڵێن هەرێمی کوردستان لە گێژاوی ململانێی یەکێتی و پارتی دەکوڵێ. کەچی تۆ بەهیچ شێوەیەک خۆت لەقەرەی باسی ئەو ململانێیە و کێشەکانی هەرێم و هێزە سیاسیەکانی  دەرەوەی دەسەڵات نادەیت.  گوایە باسەکانی من تەنیا  زیاتر روو لە ململانێ دەولیەکان و ئیقلیمیەکانە !!

لێرەو دەمەوێ بەچەند خالێک وەڵامی ئەو هاوڕێیانە بدەمەوە!

هەر ململانێیەکی ناوخۆ ( لۆکاڵی) ڕەنگدانەوەی ململانێی ئیقلیمیە، ململانێ ئیقلیمیەکەش ڕەنگدانەوەی ململانێ دەولیەکانە. واتە سەرجەم  ململانێ سیاسی و سەربازی و ئابووریەکان، لەسێ بازنەی ململانێ پێک دێت( دەولی بۆ ئیقلیمی دواتریش بۆ ناوخۆ).

سەیری ململانێی  ناو هەرێم و عێراق بکە، بەئاشکرا دووبەرە دەبینی، کەدابەش بوونە بەسەر جەمسەرە ئیقلیمیەکان،  لێرە مەبەستم لە جەمسەرە ئیقلیمیەکان ( بەرەی ئیسرائیل و بەرەی دژ بە ئیسرائیلە) ئەو جەمسەرانەش پەیوەندی راستەخۆیان هەیە بە جەمسەرە دەولیەکان.

جەنگی ئەمریکاو ئیسرائیل و ئێران، کۆمەڵێک گۆرانکاری  نوێی لەسەر ئاستی پەیوەندیە ئیقلیمیەکان هێناوەتە کایەوە، ئەوانەی دوێنێ دوژمن و ڕکابەر بوون، ئەمڕۆ دەبنە دۆست هاوپەیمان.

بۆ نموونە تورکیا، کاتێ ئیسرائیل ڕێگر دەبێ لەهەژموونی تورکەکان لەسوریا، لێرەوە تورکەکان لەدژی  هەژموونی ئیسرائیلیەکان دەکەونە ململانێ، تورکیا بەبێ دوودڵی دەبێتە هاوکاری بەرەی ئێران و عێراق، بەدژی هەژموونی ئیسرائیل لە عێراق کار دەکات.

هەر ئەم ستراتجیەتە وا لەتورکیا دەکات، هەماهەنگی لەگەڵ هێزەکانی  سەر بەبەرەی ئیران بکات لەعێراق، (بە مبارەکەی) ئێران پۆستی پارێزگای کەرکوک بدرێتە تورکمانەکان، کە نزیکەی ٢٣ ساڵە تورکمانەکانی سەر بەتورکیا خەون بەو پۆستە دەبینن.

هەروەها ئەوە تورکیایە، توانی ململانێ و گرژی و ترس و دڵەڕاوکێکی عێراقیەکان لە دەسەڵاتی نوێی سوریا بڕەوێننەوە. دەروازەی دەریایی لە بەندەری بانیاس بەرووی ناردنی نەوتی عێراق بکەنەوە،  جگە لەوە  لەبانیاس و تەرتوس و لازقیە دەروازەی هەناردەکردنی کەلوپەل بۆ عێراق بخەنە سەرپشت لەگەڵ کردنەوەی  بازرگانی ترانزێت لەتورکیاوە بۆ عێراق لەناو خاکی سوریاوە.

بەواتایەکی تر تورکیا هێلی هاوپەیمانی و هاوکاری لەگەڵ هێزە سیاسیەکان بەرێژەی ١٨٠ گۆراوە. بۆیە پێتان سەیر نەبێ کاتێ مەسرور بارزانی دەچێتە لای ئەردوغان، داوای لێدەکات، کە گوشار بخاتە سەر هەردوو حزبی (یەکگرتوو و کۆمەڵ) بۆ پێکهێنانی حکوومەت لەگەڵ پارتی، تورکیا بە کردنەوەی دەروازەی رەبیعە وەڵامی پارتی دەداتەوە، بەڵکو داوا لەیەکگرتوو دەکرێ کە وەک ناوبژیوان لە نێوان پارتی و یەکێتی کار بکات، چونکە تورکیا حکوومەتێکی ناوێ بەبێ یەکێتی.ئەمەش پێش ئەوەی خواستی تورکەکان بێ،  ئارەزووێکی عێراق و ئێرانە، کەنابێ یەکێتی ئاوت بکرێ.

دوای ڕۆژێک لە  بەئەنجام گەیشتنی دانوسانی نێوان ئێران و ئەمریکا، مەسرور بارزانی بەپەلە دەگاتە بەغدا.  کەچی لەماوەی شەڕی ئێران و ئەمریکا، پارتی چاوەڕێی کۆتایی هاتنی دەسەڵاتی شیعەی دەکردو ئاستەنگی بۆ هەناردەکردنی نەوتی عێراق دروست دەکرد! بەڵام پرسیار ئەوەیە بۆچی مەسرور وا بەپەلە دەگاتە بەغدا، بۆئەوەیە تا  ئاوت نەکرێ لەهاوکێشەی نوێی ناوچەکەو عێراق. هەندێک دەڵێن گوایە بۆ مەسەلەی کۆڕەک و دەروازەی ئیراهیم خەلیل چووە! بەڵام ئەو دوو هۆکارە ئەنجامی ئەو سیاسەتەی پارتی بوو کە بەشێک بووە لەململانێ ئیقلیمەکە. لەمەودوا مەسرور بارزانی   لەجیاتی سەفەری مانگانەی بۆ ئیمارات، دەبێ مانگانە ڕوو لەبەغدا بکات.

دوا پێشهاتی نوێ ئەوەبوو ، هێزێکی ئۆپۆزسیۆنی دژ بەدەسەڵاتی یەکێتی و پارتی (یەکگرتوو) دەبێتە ناوبژیوان و لێک نزیک کردنەوەی ئەو دوو هێزە!! پرسیار لە ئێوە دەکەم لەکوێی دونیا هێزێکی بەناو ئۆپۆزیسیۆن کار بۆ لێک نزیک بوونەوەو چاککردنی پەیوەندی هێزەکانی دەسەڵات دەکات؟ کەچی کار بۆ لێک نزیک بوونەوەو چاک کردنی پەیوەندی هێزەکانی دەرەوەی دەسەڵات ناکات؟ بەواتایەکی تر ئەم هێزانەش بەئەجێندای دەرەکی ئاراستە دەکرێن، نەک بۆ بەرژەوەندی خەلک!!

لەکۆتایدا دەمەوێ بڵێم: سەیرکەن و دیقەت بدەن، هەموو ئەو گۆرانکاریانەی لە ناو هەرێم  لەنێوان یەکێتی و پارتی لایەک و ئەو گۆرانکاریانەی لە بەغدا ڕوودەدەن، ڕاستەوخۆ پەیوەندی بە ململانێ ئیقلیمیەکانەوە هەیە، کەئەویش ڕەنگدانەوەی ململانێیە دەولیەکانە. بۆیە لەمەودوا هاوکێشەکانی هێز و ململانێیەکان زۆر جیاوازتر دەبێ لەوەی لەماوەی (٢٣) ساڵ لە عێراق و هەرێم روویداوە.

مەوقیعی سیاسی و ئابووری هەرێمیش زۆر گۆڕانکاری بەسەر دێت، لەمەودوا ناوەندی عێراق بەهێز تر دەبێ. بۆیە هاوڕێیان من  زیاتر باسی سەرچاوەی کێشەکان و یاریکەرە سەرەکیەکان دەکەم، نەک باسی یەکێتی و پارتی و ئەو هێزانە، کە دەسکەلای ئەو هێزە ئیقلیمی و دەولیانەن.کاتێ لەو یاریانە تێگەیشتی، ئەوکات بەسانایی لەململانێی هێزەکانی ناو هەرێم و ناو عێراق دەگەی.