بەپێی هەواڵی کوردپرێس، هاوکات لەگەڵ دەستپێکردنی گواستنەوەی سیستەمی بەرگریی ئاسمانی «پاتریۆت» و بەشی زۆری هێزەکانی ئەمریکا لە بنکەی سەربازیی فڕۆکەخانەی هەولێر، لە سەروبەندی جێبەجێکردنی ڕێککەوتنی ئەمنی نێوان بەغدا و واشنتۆن، ئاماژەکان باس لە گۆڕانی هاوسەنگیی ئەمنی لە هەرێمی کوردستان دەکەن. لە دۆخێکدا کە ئەمریکا ئامادەبوونی سەربازیی خۆی کەم دەکاتەوە، تورکیا بە فراوانکردنی نفووزی ئەمنی و سەربازیی خۆی لە ناوچە سنووری و شاخاوییەکان، زیاتر لە هەر لایەنێکی دیکە ئامادە دەر دەکەوێت بۆ پڕکردنەوەی ئەو بۆشاییەی کە بەهۆی ئەم پاشەکشەیەوە دروست دەبێت.
بەگوێرەی ڕاپۆرتێکی «ئەلمانیتۆر» کە «ئەمبرین زەمان» نووسیویەتی و هەروەها هەڵسەنگاندنە بڵاوکراوەکان لەلایەن «کوردستان واچ»، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پرۆسەی کشانەوەی تەکنیکی سەربازی و هێزەکانی خۆی لە بنکەی سەربازیی فڕۆکەخانەی هەولێر دەست پێکردووە. لە چوارچێوەی ڕێککەوتنی ئەمنی نێوان بەغدا و واشنتۆن، پێویستە کشانەوەی بەشی زۆری هێزەکانی ئەمریکا لە هەولێر تا مانگی سێپتەمبەر کۆتایی بێت.
بەپێی ئەم ڕاپۆرتە، سیستەمی بەرگریی ئاسمانی «پاتریۆت»یش لە بنکەی هەولێر کشێنراوەتەوە. سەرچاوەیەکی ئاگادار بە «ئەلمانیتۆر»ی وتووە کە بەهۆی کەمی مووشەکی بەرگریی ئاسمانی، ئێستا ئەولەویەتی ئەمریکا پاراستنی وڵاتانی کەنداو و ئۆردنە و هەرێمی کوردستان چیتر لە ئەولەویەتەکانیدا نییە.
لەگەڵ ئەوەشدا، ئەم پاشەکشەیە بە مانای کۆتایی هاتنی هاوکاریی سەربازیی نێوان ئەمریکا و عێراق نییە. «مایکل نایتس»، سەرۆکی بەشی توێژینەوەی دامەزراوەی «هۆرایزەن ئینگیج»، بە «ئەلمانیتۆر»ی ڕاگەیاندووە کە ئەگەری ئەوە هەیە هێزە تایبەتەکانی ئەمریکا هێشتا بە شێوەیەکی سنووردار و بێ دەنگ لە هەندێک شوێنی عێراق بمێننەوە و هاوکارییە ئەمنییەکان لەنێوان هەردوو وڵات بەردەوام بن.
لە هەمان کاتدا، شرۆڤەکاران پێیان وایە گرنگترین دەرئەنجامی ئەم گۆڕانکارییە، زیادبوونی ڕۆڵی تورکیا لە هاوکێشە ئەمنییەکانی هەرێمی کوردستان دەبێت. ئاراستەی ڕووداوەکانی چەند مانگی ڕابردوو نیشان دەدات کە هاوکات لەگەڵ کەمبوونەوەی ئامادەبوونی سەربازیی ئەمریکا و هەروەها پاشەکشەی هێواشهێواشی پارتی کرێکارانی کوردستان (PKK) لە هەندێک ناوچەی هەرێم لە چوارچێوەی پرۆسەی ئاشتی لەگەڵ تورکیا، بە تایبەتی لە ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی پارتی دیموکراتی کوردستانی عێراق، هێزەکانی تورکیا ئامادەبوونی خۆیان فراوانتر کردووە بۆ ئەوەی ڕێگە لە دروستبوونی بۆشایی ئەمنی بگرن.
هێشتا ڕوون نییە کە ئایا ئەم ئاراستەیە بە جێگیرکردنی ڕاستەوخۆی هێزەکانی تورکیا لە ناو هەولێر دەگات یان نا، بەڵام هەندێک ڕاپۆرت ئاماژە بەوە دەدەن کە پارتی کرێکارانی کوردستان لە شاخەکانی گارە دەکشێتەوە و سوپای تورکیا شوێنی ئەو دەگرێتەوە. ئەگەر ئەم ڕاپۆرتانە ڕاست بن، گرنگیی ستراتیژیی ئەوە تەنانەت لە دامەزراندنی بنکەیەکی هەمیشەیی تورکیا لە هەولێریش زیاتر دەبێت.
زنجیرە شاخەکانی گارە بەسەر بەشێکی گرنگ لە ڕێگا پەیوەندییەکان لەنێوان ناوچەکانی ژێر کۆنترۆڵی پارتی دیموکراتی کوردستانی عێراق لە پارێزگاکانی دهۆک و هەولێر چاودێری هەیە و کۆنترۆڵکردنی ئەو ناوچەیە دەتوانێت دەسەڵاتێکی بەرچاوی ئەمنی بە تورکیا ببەخشێت لە بەڕێوەبردنی گۆڕانکارییە ئەمنییەکانی باکووری عێراق.
بۆ پارتی دیموکراتی کوردستانی عێراق، ئەم دۆخە لە هەمان کاتدا هەم دەرفەتە و هەم ئالەنگاریش. ئەم پارتە لە ساڵانی ڕابردوودا هەوڵی داوە، لەگەڵ پاراستنی هاوبەشیی ستراتیژیی لەگەڵ تورکیا، ڕێگە لە وابەستەبوونی زۆر بە ئەنقەرە بگرێت. بۆیە هەولێر پەیوەندییەکانی لەگەڵ وڵاتانی عەرەبی کەنداو، بە تایبەتی ئیماراتی یەکگرتوو، فراوان کردووە، کەناڵەکانی پەیوەندیی لەگەڵ ئێرانی پاراستووە و لە هەمان کاتدا پەیوەندییەکی نزیکی لەگەڵ ئەمریکا و وڵاتانی ڕۆژئاوا هەبووە.
لەگەڵ ئەوەشدا، کەمبوونەوەی هێدی هێدیی ئامادەبوونی ئەمریکا و فراوانبوونی نفووزی مەیدانی و ئەمنیی تورکیا دەتوانێت ئەم هاوسەنگییە تێکبدات. لە وەها دۆخێکدا، بە گومانەوە ئەنقەرە پێگەی خۆی وەک گرنگترین کاریگەری دەرەکی لە ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی پارتی دیموکراتی کوردستانی عێراق، زیاتر لە پێشوو جێگیر دەکات؛ ئاراستەیەک کە دەکرێت بە شێوەیەکی هێواش ئاستی سەربەخۆیی هەولێر لە سیاسەتی هەرێمایەتی کەم بکاتەوە و بوارەکانی جوڵەی ئەم پارتە لە ڕێکخستنی پەیوەندییەکانی لەگەڵ ئەکتەرەکانی دیکە سنووردارتر بکات.
ئەم گۆڕانکارییە هەروەها نیشان دەدات کە داهاتووی ئەمنی هەرێمی کوردستان زیاتر لە پێشوو بە شێوازی بەڕێوەبردنی پەیوەندییەکان لەنێوان هەولێر، بەغدا و ئەنقەرە، هەروەها چارەنووسی پرۆسەی ئاشتی لەنێوان تورکیا و پارتی کرێکارانی کوردستان گرێدراوە؛ پرۆسەیەک کە دەتوانێت نەخشەی جیوپۆلیتیکی باکووری عێراق لە ساڵانی داهاتوودا تووشی گۆڕانکاریی گرنگ بکات.
Your Comment