ڕاستیتان دەوێت، لە یەکەم نیگادا پێم وابوو بە هەڵە دەیبینم. دووبارە سەردێڕەکەم خوێندەوە. پاشان دەقی هەواڵەکە. دیسان هەر هەمان وشە لەوێ بوو، بێ ئەوەی کەس هەوڵی دابێت بە دەستەواژەی درێژی وەک "پارێزگاکانی باشووری ڕۆژهەڵات" یان "ناوچەی ڕۆژهەڵات و باشووری ڕۆژهەڵاتی ئانادۆڵ" جێگۆڕکێی پێ بکات.

بۆ کەسێک کە ساڵانێکە بەدواداچوون بۆ گۆڕانکارییەکانی تورکیا و پرسی کورد دەکات، ئەمە تەنها وشەیەک نییە.

لە تورکیادا، "کوردستان" بۆ چەندین دەیە تەنها وشەیەکی جوگرافی نەبوو؛ هێڵێکی سووری سیاسی بوو. وشەیەک بوو کە سیاسییەکان لەبەر گۆتنی دەخرانە ژێر گوشارەوە، ڕۆژنامەنووسان لەسەر نووسینی لێپرسینەوەیان لەگەڵدا دەکرا و میدیاکانیش بە گشتی پێیان باشتر بوو هەر لێی نزیک نەبنەوە.

تەواو بەم هۆکارەشە کە ئەمڕۆ بینینی ئەم وشەیە لە سەردێڕی هەواڵێکی ئاسایی کەشوهەوادا، زیاتر لە خودی هەواڵەکە سەرنج ڕادەکێشێت.

ڕەنگە بۆ زۆرێک لە خەڵک ئەمە تەنها ئاگادارکردنەوەیەک بێت دەربارەی تەم و تۆز و خۆڵبارین؛ بەڵکوو بۆ ئەوانەی کە یادەوەریی سیاسیی تورکیایان لەبیرە، ئەم سەردێڕە هەڵگری مانایەکە لەسەرووی پێشبینییەکانی کەشوهەواوە. ئەم سەردێڕە ئەوە پیشان دەدات کە هەندێک لە تابۆ کۆنەکان، لانی کەم لە ئاستی زمان و فەزای گشتیدا، ئیتر ئەو هێز و دەسەڵاتەی پێشوویان نەماوە.

بێگومان کەس ناتوانێت تەنها لەسەر بنەمای یەک سەردێڕ بگاتە ئەو دەرئەنجامەی کە سەرجەم کێشە مێژووییەکان چارەسەر بوون یان تێڕوانینی فەرمی بۆ پرسی کورد گۆڕانکاریی بنەڕەتی بەسەردا هاتووە. بەڵام سیاسەت تەنها بە یاسا و ڕێککەوتنامەکان ناگۆڕێت؛ جارجارە گۆڕانکاری لە وشەکانەوە دەست پێدەکات. لەو وشە و دەنگانەوە کە ساڵانێک بوو سڕابوونەوە و ئێستا دووبارە لە فەزای گشتیدا دەبینرێنەوە.

ڕەنگە گرنگترین دەستکەوتی کەشی نوێی گفتوگۆکان و پرۆسەی ئاشتی لە تورکیادا هەر ئەمە بێت؛ ئەوەی کە هەندێک وشە ئیتر ترسناک نین.

ئەمڕۆ هەواڵەکە دەربارەی خۆڵبارین بوو. بەڵام بۆ من، هەواڵە ڕاستەقینەکە خودی وشەی "کوردستان" بوو؛ وشەیەک کە ساڵانێکی زۆر جەنگی لەسەر کرا بۆ ئەوەی لە سەردێڕەکان بسڕێتەوە، کەچی ئێستا بێدەنگ و بێدەنگ هاتووەتەوە ناو یەکێک لەوان.

هاوکات کاتێک بۆ چەندین جار ئەم هەواڵەم دەخوێندەوە، دەنگی ئەم هۆنراوەیەی "ئەردەڵان سەرفەراز"م هاتەوە بیر:

بە دەنگم لە هەموو شوێنێک تۆ دەنووسمەوە

لەسەر ئاوێنەی گریانەکانم و گۆنای تەڕم دەتنووسمەوە

ئەی تۆیەک کە مانای ناوی تۆ ئاسمانی پاکە

ڕەگی دەنگ و لێدانی دڵ لەژێر پێستی خاکە...

* شەقایق کەمالی